Objavljeni dokumenti o Obaminom programu o dronovima

Kopija klasifikovanih dokumenata otkriva američke operacije sa dronovima u Somaliji, Jemenu i Avganistanu, uključujući mehanizam uz pomoć kojeg se pronalaze osumnjičeni koji treba da budu likvidirani.

Dokumente, slajdove, vizualni materijal i analize na internet je u postavio portal „Intersept“ pod nazivom „Dokumenti o dronovima“. Kopija se sastoji od dva seta slajdova na kojima su detaljno objašnjene operacije koje su izvedene dronovima i koje je tajna operativna grupa američke vojske 48–4 izvodila u Somaliji i Jemenu između 2011. i 2013. godine.

Dokumente je „Intersept“ dobio od izvora iz američkih obaveštajnih krugova koji je želeo da ostane anoniman, zbog vladinog progona uzbunjivača. Izvor kaže da američka javnost ima pravo da zna više o postupku po kojem se ljudi stavljaju na listu za odstrel i koji potom budu ubijeni po nalogu američkih zvaničnika.

Nakon višemesečne analize objavljenih dokumenata, istragu iz osam delova objavili su Džeremi Skahil i njegove kolege sa „Intersepta“. U njima se proučava način na koji su dronovi, koji su bili „omiljeno oružje Baraka Obame, a koje koriste vojska i CIA“, korišćeni kako u proglašenim tako i u neproglašenim ratnim zonama.

Uz napomenu da je „postojao veliki fokus na tehnologiju ubijanja na daljinu“ među najvišim figurama američke vlasti, u izveštaju piše da su iz baza u Avganistanu i Iraku, kao i iz Somalije i Jemena, lansirani fatalni napadi dronovima čije su mete bili ljudi, a iako se radilo o „neproglašenim ratnim zonama, napadi (tamo) su bili opravdani pod strožim restrikcijama“.

Iako je prvi napad dronom van proglašena ratne zone izveden pre više od 12 godina, „sve do maja 2013. godine Bela kuća nije objavila spisak standarda i procedura za sprovođenje ovakvih napada“, piše „Intersept“. I pored javnih uveravanja da su takvi napadi „precizniji“ od terenskih operacija, ova istraga dovodi u pitanje kolateralnu štetu koju su napadi izazvali.

„Zapanjujući je broj slučajeva u kojima su kao mete bile označene pogrešne osobe. I tek nakon nekoliko meseci ili godina kasnije iznenada shvatite da ste sve to vreme mislili da lovite neku izuzetno značajnu metu, a ispostavi se da je to sve vreme bio telefon majke te osobe“, kaže izvor za „Intersept“ i dodaje da su ubistva dronovima „bazirana na nepouzdanim informacijama“.

Podaci se najčešće prikupljaju „presretanjem telefonske i kompjuterske komunikacije“, gde su mobilni telefoni i mejlovi „osnovno oruđe koje vojska koristi da pronađe, fiksira i dokrajči svoje mete. Prema ovom uzbunjivaču, te metode „zahtevaju visok nivo oslanjanja na tehnologiju koju koristite“.

„Pogrešne informacije su dovele do smrti nevinih ljudi, uključujući američke državljane, u napadima dronova“, navodi se u izveštaju.