Bitka na Deligradu

Pošto je na Skupštini ustaničkih starešina u Smederevu krajem 1805. godine, obznanjeno da će se ustanak proširi na sve susedne turske oblasti i da se među ustanike primaju izbeglice iz okolnih neoslobođenih oblasti, početkom 1806. godine, po Karađorđevom naređenju izgrađeno je ustaničko utvrđenje radi odbrane južnog moravskog pravca.

Njegovom izgradnjom rukovodio je kapetan austrijske vojske[3] i fortifikator Vuča Žikić, koji je prethodno pobegao iz Srema i pridružio se vojsci Petra Dobrinjca. Deligradsko utvrđenje nalazilo se na pola puta između Aleksinca i Ražnja, na ulazu u Đuniski tesnac, između Drenovačkog potoka i Morave, kuda je prolazio Carigradski drum. Kapetan Žikić je posao obavio na osnovu svog velikog vojničkog znanja, za veoma kratko vreme, sa bratom Jovanom i dobrovoljcima iz južnih srbskih krajava, koji su se još uvek nalazili pod turskom vlašću. Dobrovoljci i Žikić bili su prva posada utvrđenja i njegovi branioci. Žikić je međutim poginuo neposredno po završetku izgradnje. Posle njegove pogibije, komandu je preuzeo Petar Dobrinjac.

U početku je bio podignut samo jedan šanac , poznat kao šanac vojvode Ilije Barjaktarevića, koji se nalazio iznad nekadašnjeg carskog nasipa između Drenovačkog i Belog potoka sve do brda Zelenove njive i mogao je da primi posadu od 2-3 bataljona i 4 topa.

Kasnije ih je bilo devet, oko vešto raspoređenjih zemljanih utvrđenja, od četiri bastiona za topove i dve gvozdene kapije. Kompleks je bio u obliku pravougaonog trougla. Svako utvrđenje je moglo samostalno da se brani. Bila su tu ogromna podzemna skloništa, dovoljna za smeštaj sve vojske i konja iz utvrđenja. Iznad skloništa su se nalazila dva reda balvana i sve je bilo prekriveno debelim slojem zemlje. Na grudobranu su se nalazila načičkana naoštrena koplja (palisada), sa prorezima za gađanje.

Ispred utvrđenja su bili duboki rovovi takođe načičkani palisadom i raznim drugim preprekama. Sva utvrđenja su bila dobro snabdevena hranom, vodom, municijom i četiri topa skinuta sa Smederevske tvrđave, tako da su mogla dugo da opstanu u opsadi.[5] Ovo utvrđenje nalazilo se na desnoj obali Južne Morave, a na levoj obali napravljeno je utvrđenje Topoljak. Oba utvrđenja bila su međusobno povezana. U vreme turske ofanzive 1806, postojala su samo dva reduta, šanac vojvode Ilije Barjaktarevića i Topoljak, dok je utvrđenje prema Belom Kamenu bilo u toku.[6]

Deligradsko utvrđenje činilo je ogromnu prepreku turskom nadiranju niz Moravu, odnosno na pravcu Niš - Beograd