Meduza Gorgona u baroko stilu

U unakrsnoj Godini jezika i kulture Rusije i Italije u Moskvu jedno za drugim stižu remek-dela istalijanske likovne umetnosti. Od 25. maja, na primer, u ruskoj prestonici u gostima je jedno od najpoznatijih dela italijanskog baroka – skulptura Lorenca Berninija Glava meduze. Do 1. juna ona će se nalaziti u italijanskoj ambasadi, a od 3. juna će biti prikazana publici u Muzeju likovnih umetnosti Puškin.

Izložbeni program Godine sastavljen je tako da direktor moskovskog Muzeja likovnih umetnosti Puškin Irina Antonova ne može da sakrije radost.

Ova unakrsna godina Italije i Rusije ispostavila se vrlo masovnom za naš muzej: čitav niz istaknutih izložbi! One su započele čuvenim i kod nas malo poznatim platnom Dama sa jednorogom Rafaela. Italijanski muzeji vrlo su velikodušni prema nama. Pre nekoliko godian kod nas je bila Venera Urbinska Ticijana. Sasvim nedavno ponovo Ticijan i njegov Portret nepoznatog sa plavim očima. Takva neverovatna remek-dela predstavljaju nam italijanske kolege. Početkom juna predstoji još jedna izložba, i to skulptura. U čitavoj našoj praksi Izložbe jednog dela samo jednom smo pokazivali skulpturu – to je bila Brutova bista, rad Mikelanđela iz Muzeja Buonarotija u Firenci. Ovog puta to je Glava meduze Bernina, velikog arhitekte i skulptora 17. veka.

Između ostalog, vrednost ove izložbe uvećava se mnogo puta ako se podseti da se radovi Lorenca Berninija u Rusiji čuvaju samo u peterburškom Ermitažu: nekoliko modela od terakote. U moskovskim muzejima uošte ih nema, i na gostujućim izložbama Berninijeva dela se nisu pokazivala. A tu odjednom najpoznatija skulptura!

Meduza gorgona je lik grčke mitologije, od čijeg pogleda su se ljudi pretvarali u kamen. Ali kod Lorenca berninija lik je izveden od mermera u obliku ženske glave sa polu-dečijim, napaćenim licem. Zmije koje se izvijaju umesto kose: monstrum umire, pred očima se pretvara u kamen. Ova skulptura je trijum baroka i danas deluje na gledaoca krajnje emocionalno.

Ambasador Italije u RF Antonio Dzanardi-Landi smatra da Rusija i Italija ne treba sebe da ograničavaju u kulturnim kontaktima jednom godinom. Tim pre što pregovori o razmeni muzejskih vrednosti ponekad bivaju teži od diplomatskih. Na primer, u Italiji postoji neko uvreženo pravilo da remek-dela ne treba da se odvoze u inostranstvo.

Kada ne bi bilo nikakvih ograničenja, nastavlja ambasador, ja bih nesumnjivo dovezao Raspetog Hrista Mantenjija koji se nalazi u galeriji Brera. Nažalost, za sada to ostaje samo san – moj i gospođe Antonove. Ali kolekcije italijanskih muzeja toliko su bogate, a interesovanje Italije za saradnju sa Rusijom toliko je veliko da bez međusobnih izložbi narednih godina nećemo ostati.

U zgradi Italijanske ambasade u Moskvi, proglašenoj za istaknuti arhitektonski spomenik, do kraja godine će biti prikazani i Dvostruki portret Đorđonea i slika Karavađa Mladić sa korpom voća. Zatim će one biti izložene u moskovskom Muzeju likovnih umetnosti Puškin.