„Diži se, ogromna zemljo…“

Od 15. do 17. juna ove godine u gradu Sevastopolju će se održati Međunarodna naučna konferencija „Diži se, ogromna zemljo…“ [1], koja je posvećena 70-godišnjici početka Velikog otadžbinskog rata 1941. – 1945. godine. Konferenciju organizuje Sevastopoljski gradski savet, društveni pokret „Ukrajina koja govori ruski“ i društvena organizacija mladih „Četrdeset peta paralela“, uz podršku Sevastopoljske gradske državne administracije.

U radu konferencije će učestvovati poznati naučnici Instituta za istoriju Ukrajine u  Nacionalnoj Akademiji Nauka Ukrajine, Ukrajinskog instituta za uspomenu na nacionalnu prošlost, Instituta ruske istorije, Instituta opšte istorije, Instituta istočnih zemalja Ruske Akademije Nauka, Nemačkog istorijskog instituta u Moskvi, Akademije vojnih nauka Rusije, političari, narodni poslanici Vrhovne Rade (skupštine – prim.prev.) Ukrajine, političari, narodni poslanici Vrhovne Rade Ukrajine i parlamenta Autonomne Republike Krim, predstavnici naučnih i društvenih organizacija, profesori i predavači visokih škola Latvije, Belorusije. Moldove, Ukrajine, Rusije, pisci, novinari, predstavnici društava veterana i omladine.

U godini, u kojoj se slavi 70 godina od početka Velikog otadžbinskog rata 1941-1945. godine taj događaj se prihvata kao tragičan i istovremeno kao herojska stranica zajedničke istorije svih naroda tadašnjeg SSSR-a. Mnogo je urađeno da bi se ona svestrano proučila, da bi se  sačuvala sveta uspomena na one, koji su pobedili fašizam. Međutim, istovremeno se u nizu zemalja zapažaju pokušaji da se nacizam rehabilituje i da se uzroci i rezultati Drugog svetskog rata tendenciozno ispitaju. Pojam „Veliki otadžbinski rat“ se zamenjuje predstavom o „sovjetsko-nemačkom ratu“, o „istočnom pozorištu ratnih dejstava Drugog svetskog rata“, o sukobu „dva totalitarna režima koja podjednako mrze ljude“. Tako se suština Velikog otadžbinskog rata, najtežeg mogućeg ispita koji je pao u udeo našim narodima, a koji sada žive u novim, nezavisnim državama, potpuno izvrće. Sve češće se teži da se jedinstvo mnogonacionalnog SSSR-a u borbi protiv hitlerizma prikaže kao „ideološki mit“. Borba sa sopstvenom prošlošću, koju smo naterani da sada vodimo, sadrži ceo spektar  predstava novih generacija o pravednom karakteru i srazmerama Velikog otadžbinskog rata, kao i o planetarno-istorijskom značaju pobede nad fašizmom.

Ako je u godinama tog rata zaštita otadžbine predstavljala sveti dug, danas je, u ime budućnosti, izuzetno važno izboriti se za istorijsku istinu o njemu.

• Veliki Otadžbinski rat 1941-1945. godine: istorijski i geopolitički korenovi. Naučna neodrživost koncepcije „podjednake odgovornosti“ Hitlerove Nemačke i SSSR-a za počinjanje Drugog svetskog rata.
• Rasvetljavanje uzroka i karaktera Velikog otadžbinskog rata u istoriografiji; tumačenja tograta u savremenoj političkoj praksi.
• Početni period Velikog otadžbinskog rata: pitanja za diskusiju, istorijske činjenice i njihova interpretacija. Prvi dani rata u arhivskim dokumentima. Rad stranih obaveštajnih službi na stvaranju uslova za vođenje rata od strane fašističke Nemačke i njenih satelita.
• Stvaranje modela ponašanja početkom rata: front, mobilizacija; Crkva i rat; patriotizam i kolaboracionizam; materinstvo i detinjstvo, uništeni ratom.
• Početak rata u ogledalu sovjetske štampe iz juna-jula 1941. godine i u savremenim sociološkim istraživanjima.
• Istorijski časovi o početku Velikog otadžbinskog rata.

_________________________________

[1] „Diži se, ogromna zemljo…“ – patriotska  pesma iz perioda Velikog otadžbinskog rata, koja je prihvaćena kao himna zaštite Otadžbine. Besmrtna pesma, kako ju je docnije nazvao Maršal Sovjetskog Saveza Georgij Konstantinovič Žukov. Stihovi – pesnik V.Lebedev-Kumač, kompozitor – A.Aleksandrov. Pesma tragično zvuči: u njoj se ne peva o brzoj pobedi, već o teškoj borbi na život i smrt. Stekla je masovnu popularnost po frontovima širom čitave Otadžbine, posebno posle oktobra 1941, kada su fašisti osvojili Kalugu, Ržev i Kalinjin, tj. zapadne delove SSSR-a. Pesma „Diži se zemljo ogromna, diži u smrtni boj!“  - održavala je visok borbeni duh u armiji, posebno u teškim bitkama za odbranu zemlje.