Led iz reliktnog jezera Vostok: pogled u prošlost na hiljade godine

Ruski istraživači su dobili prvi primerak leda iz vode reliktnog jezera Vostok, koje se nalazi na Antarktiku na dubini od četiri kilometara ispod leda glečera. To je najveći prirodni rezervoar vode najjužnijeg kontinenta. Naučnici smatraju da led iz ovog jezera može imati specifične fizičke osobine.

Jezero Vostok se smatra jednim od najvećih među nekoliko stotina jezera ispod ledene površine Antarktika. Njegova površina je preko 15 hiljada kvadratnih kilometara, i ono samo malo zaostaje od najvećeg jezera u Evropi,- jezera Ladoga. Nekoliko miliona godina jezero Vostok je bilo izolovano od zemaljske atmosfere. Sada se jezero nalazi ispod leda, čija debljina iznosi od 3700 do 4200 metara.

10. januara članovi ruske antarktičke ekspedicije dobili su prvi kern iz jezerskog leda. Trenutno naučnici ne mogu tačno da kažu o osobinama leda dobijenog sa velike dubine. Tek sredinom maja u Sankt Peterburg će se vratiti naučno-istraživački brod „Akademik Fjodorov“, koji će dostaviti dobijene uzorke. Rukovodilac ruske antarktičke ekspedicije Instituta Arktika i Antarktika Valerij Lukin kaže:

- Ovi uzorci biće dostavljeni u istraživačke laboratorije na mikrobiološku i hemijsku analizu. Sa biološkog aspekta istražujemo biološku raznolikost potpuno nepoznatog prirodnog objekta, kao što je jezero Vostok, koje se nalazi ispod leda. Niko u svetu nije uzimao iz njega uzorke. Mi uzimamo te uzorke u zamrznutom stanju. Ukoliko otkrijemo neke mikroorganizme, možemo dobiti nove podatke o drugim putevima evolucije. Jer se ovi organizmi nalaze tamo u takvoj prirodnoj sredini, koja na našoj planeti nigde više ne postoji.

Analiza leda može dati neobične rezultate i omogućiti da bacimo pogled stotine hiljada godina unazad, u prošlost Zemlje. Naučnici ne isključuju mogućnost da će proučavanje uzoraka omogućiti da se naprave neke analogije sa istorijom razvoja čak drugih planeta, naglašava zamenik direktora za nauku Limnološkog instituta Sibirskog odeljenja Ruske akademije nauka Tamara Hodžer:

- Istraživanje jezera prekrivenih ledom omogućava da se napravi upoređenje sa time šta postoji na Marsu. Jer postoji predpostavka da na Marsu ima ledenih naslaga i nađene su neke molekule vode. Odnosno jezero ispod leda će omogućiti da se izgrade neke hipoteze u vezi nastanka života na drugim planetama Sunčevog sistema.

Analiza vode će omogućiti da se da odgovor na još jedno važno pitanje – o prastarim mikroorganizmima, koji su nekada postojali na našoj planeti. Trenutno nisu dobijene direktne potvrde postojanja života u jezeru Vostok. Međutim mnogi naučnici smatraju, da u vodi ispod debelog leda mogu da postoje mikroorganizmi, naglašava Tamara Hodžer.

- Jezero Vostok je bilo izolovano od spoljne sredine preko milion godina. Analiza hemijskog sastava njegove vode omogućava određenu rekonstrukciju paleoklime. Moguće je da će biti otkriveni i najprimitivniji oblici života.

Antarktik još uvek ima puno tajni. Ruski naučnici su se približili otkrivanju tajni, koje čuva Vostok - najveće jezero ispod leda. Sada je glavno da ne dođe do zagađenja dvometarskog kerna jezerskog leda i da se dostavi u Rusiju. Dalje će reč imati naučnici.