Proizvođači voća u Srbiji opstaju zahvaljujući Rusima

Po rečima srbskih poljoprivrednika koji se bave proizvodnjom voća, a takođe i prema statističkim podacima iz niza poslednjih godina, opravdano se može reći da Rusi održavaju u životu voćarstvo u Srbiji. Radi se o tome da najveći deo srbskog voća odlazi u izvoz za Rusiju, a poljoprivrednici širom zemlje ističu da su više nego zadovoljni cenom koju im nude ruski kupci.

U centralnoj Srbiji, kao na primer u Kraljevu, ali i u mestima poput Čačka i Ivanjice, ovih dana ruski kupci otkupljuju više od 30 tona raznog voća dnevno, što konkretno znači da najveće količine šljiva, jabuka, krušaka, nektarina i bresaka sa tog područja odlazi upravo na rusko tržište.

Ista situacija je i na severu Srbije, u Vojvodini, a pogotovo na prostoru Fruške Gore, gde takoreći celokupni rod bresaka, jagoda, kajsija, šljiva i drugog voća odlazi na istok, a domaći proizvođači ističu da su izuzetno zadovoljni poslovnom saradnjom sa ruskim kupcima jer nude dobru cenu, unapred rezervišu robu, a isplata se vrši na ruke. U praksi to znači da se na primer sve breskve u kraju oko Iriga, kojih u toj opštini ima na preko 100 hektara, plasiraju na pomenuto rusko tržište, gde se srbsko voće prodaje na pijacama tamošnjih gradova, a najviše u samoj Moskvi.

Stoga, nije neobična činjenica da se Srbija nalazi među 20 najvećih izvoznika voća u Rusku Federaciju, što predstavlja izvanredan uspeh ako se uzme u obzir veličina tog tržišta sa približno 150 miliona stanovnika. A samo kada je reč o jabukama, poznato je da već godinama na Rusiju otpada bezmalo svih 100% srbskog izvoza jabuka.

Inače, bitno je napomenuti da je za srpske uzgajivače od suštinskog značaja i činjenica da svoje voće prodaju odmah sa grane, što za njih bukvalno predstavlja spas, jer ne poseduju hladnjače u kojima bi mogli da skladište obrano voće, a isto tako izbegavaju ucene velikih trgovinskih lanaca u Srbiji.

S obzirom na takvu uhodanu saradnju i sigurnu prodaju srbskog voća Rusima, sve veći broj domaćinstava se okreće voćarstvu i ulaže u nove zasade, a tim poslom se često bave cele porodice. Kako kažu sami poljoprivrednici, bez uspešne saradnje sa ruskim kupcima, teško da bi mogli opstati zato što su im lokalne pijace suviše male za prodaju veće količine njihovog voća, a takođe im se nikako ne isplati da prave rakiju od voća vrhunskog kvaliteta.

Inače, koliko je značajno razvijanje voćarstva da bi se sprečilo odumiranje srbskog sela i zaustavilo pražnjenje mnogih krajeva države, nedavno se moglo čuti na naučnom skupu u organizaciji Srpske akademije nauka i umetnosti. U dokumentu sa zaključcima sa tog skupa navodi se da voćarstvo predstavlja jednu od najrentabilnijih grana poljoprivrede, koja se pokazala kao dobar model razvoja nerazvijenih područja Srbije, to jest kao način za rešavanje socijalnih, ekonomskih i demografskih problema koji su sve izraženiji u selima. U zaključcima se još navodi da se proizvodnjom voća ostvaruje do 20 puta veća vrednost proizvodnje i zapošljava oko 20 puta više radne snage po hektaru nego recimo pri gajenju pšenice. A kao posebnu vrednost razvijenog voćarstva, stručnjaci naglašavaju veliko angažovanje radne snage i u celom nizu pratećih delatnosti koje su vezane za voćarsku proizvodnju, jer iskustvo govori da voćarstvo pokreće i druge grane privrede.

Prema tome, voće koje je ovih dana u Srbiji izuzetno dobro rodilo, a koje svake godine praktički u potpunosti otkupljuju kupci iz Rusije, može predstavljati zamajac za oporavak srpske poljoprivrede. A to je, da se nadovežem na pomenute zaključke eksperata iz Srpske akademije nauka - put ka povratku mladih na selo i recept za njihovo zapošljavanje u vreme krize kojoj se ne vidi kraja.

Ratko Paić,