Otkriveni hram

Inače, u neposrednoj blizini otkrivenih temelja stare crkve je pre stotinak godina sagrađena Crkva Vaznesenja Hristovog, a 1993.g. je po zamisli Mitropolita Amfilohija i sa blagoslovom Vaseljenskog, Ruskog i Srpskog Patrijarha započeta izgradnja velikog Sabornog Hrama Hristovog Vaskrsenja, inače drugog po veličini u našoj pomesnoj Crkvi.
Crkva Vaznesenja Hristovog spada u jednu od više stotina crkava koja je opoganjena, oskrnavljena i opljačkana za vreme jednopartijskog sistema. Potresno je protestno pismo koje je podgorički Prota Jovan Kažić na Petrovdan 1958.g. uputio opštinskim vlastima u Podgorici zbog opoganjene i devastirane Crkve Vaznesenja Gospodnjeg u Momišićima. Prota Kažić navodi da je taj hram u položaju u kome se ne nalazi nijedan u tim krajevima. „Crijepovi koji nisu odnešeni, polomljeni su. Ikonostas je upropašćen. Knjige i crkvene odežde ne postoje, sem otpaci rastureni po crkvi. Vrata, prozori i stakla uništeni su, a što je najskandaloznije hram je pretvoren u javni klozet“. Prota dalje traži pomoć za popravku i kaže da „ukoliko se opravka ne bi izvršila... potpisani će biti prinuđen podneti u svakom slučaju ubedljiv predlog i tražiti da se ovaj hram poruši, što bi bio jedinstven i usamljen slučaj u praksi naše crkvene hijerarhije“.
Nije teško pogoditi da vlast i tolike tadašnje ustanove kulture ništa nisu preduzele. A da je takvo stanje ostalo i tokom potonjih decenija vidimo iz dnevnog lista „Pobjeda“, koji je 10. juna 1980.g. nekim čudom objavio fotografiju Crkve Vaznesenja Hristovog sa kratkim zapisom da je „unutrašnjost crkvice zapuštena i zarasla u korov dok zvonik i krov svakodnevno prijete da se sruše što predstavlja potencijalnu opasnost naročito za djecu okolnih zgrada koja svoje mjesto za igru nalaze u crkvici i njenoj okolini“. A kada je, nakon tog zapisa, današnji Protojerej Dragan Mitrović sa prijateljima krenuo da taj sveti hram očisti od izmeta i korova, policija ga je privela, uhapsila, saslušavala i maltretirala!?!
Kao što je skoro uvek činjeno, Uprava Hrama je odmah obavestila Ministarstvo kulture i Zavod za zaštitu spomenika kulture Crne Gore o pronalasku. Traženo je da se za taj prvorazredni arheološki lokalitet izradi projekat i izvrše istraživanja kako bi se ostaci hrama sačuvali, prezentirali javnosti i pričislili ostalim spomenicima kulture.
Nećete promašiti ako zaključite da niko iz Ministarstva kulture i Zavoda za zaštitu spomenika ne samo da za sa skoro godinu i po dana nije došao da vidi o čemu se radi nego nisu našli za shodno ni da odgovore na upućene dopise. A neprestano govore „o dužnosti države da zaštiti i valorizuje kulturna dobra“!?!
Dugo sam razmišljao i još uvek razmišljam o nesprofesionalnom i nekulturnom odnosu „kulturnih“ poslenika. Još nisam došao do odgovora. Možda im smeta što je reč o zemljištu i hramovima koji se nalaze u svojini Mitropolije Crnogorsko-Primorske? Možda im smeta što je oltar novootkrivenog hrama okrenut prema istoku, baš kao i mala i velika crkva u blizini, a ne prema zapadu? Da je kojim slučajem oltar okrenut prema zapadu davno bi dotrčali, zabranili radove i sve to proglasili za vlasništvo Barske rimokatoličke nadbiskupije!