Ruska istorija: izabranici Klio

Više od 1000 godina ruske istorije predstavljeno je na izložbi Izabranici Klio. Junaci i zločinci ruske istorije, koja se odvija u peterburškom Ruskom muzeju.

Sveci i carevi, seljački ustanici i veliki pisci, vojnici i revolucionari... Preko 350 slika i skulputra iz fondova Ruskog muzeja i još 13 umetničkih riznica Rusije, između ostalog takvih čuvenih kao što je Tretjakovska galerija i Istorijski muzej. Nismo pravili rangiranje, hteli smo da nateramo gledaoca da se zamisli – ovako izložbu komentariše zamenik direktora Ruskog muzeja Jevgenija Petrova.

Šta je to istorijski događaj, a šta se još podvrgava mnogim korekcijama sa tačke gledišta istorije? – To je jedna od ideja izložbe, kaže istoričar umetnosti.

Želja da se organizuje velika istorijska izložba pojavila se u kolektivu Ruskog muzeja još početkom 90-ih godina. I vremenom ideja je postala sve aktuelnija. Posebno u 21. veku, gada se u društvu počeo da se razmatra pojekat formiranja istorijske galerije portreta. Kakvi likovi realno predstavljaju rusku istoriju, koja je sama po sebi grandiozna drama? Ko su oni – heroji ove istorije: idealne ličnosti, geniji, zločinci? Ili ljudi u kojima je genijalnost i zločin, dobro i zlo toliko uzajamno povezano da se ne mogu razlikovati?

Uzmimo kao primer ličnost ruskog cara Ivana 4. Groznog. Do sredine 19. veka u istorijskom slikarstvu to je bio poštovan, isključivo pozitivan junak. Ali čim je istoričar Karamzin našao u letopisima svedočanstva o surovosti cara, odnos prema njemu se promenio. Na platnima ruskih slikara Ivan Grozni se pojavio kao zlobni agresivni starac i pokvareni ubica.

Šta da se govori o salima, gde su predstavljeni likovi sovjetske istorije – voždovi, rukovodioci komunističke partije... Kakvu gamu protivrečnih emocija izazivaju portreti Lenjina, Staljina, Brežnjeva... Između ostalog, ovde posetioce očekuje veliki broj slika koje su iz političkih razloga svojevremeno bile izuzete iz prometa. Na primer, portret koji je Grinman naslikao za Lenjinova života, početkom 20-ih godina. On uopšte nikada nije bio izlagan. Ideolozi sovjetske valsti su ga smatrali nedostojnim vožda – previše mnogo tajanstvenog i nedorečenog je u tamnoj figuri sa moskovskim Kremljom u pozadini.

U likovima izabranika Klio na izložbi u Peterburgu, smatraju stručnjaci, odražene su narodne predstave o dobru u zlu, svetosti i grešnosti, lepoti i rugobi, blagorodstvu i pokvarenosti, heroizmu i kukavičluku.