Ruska zvona: muzika i lečenje

Nikakva hladnoća ne smeta učesnicima zimskog međunarodnog festivala zvonjave, koji se održava u severnom ruskom gradu Kargopolju. Ovog januara se on održava 8. put uz učešće više od  40 muzičara-zvonara iz 16 gradova Rusije,  kao i Nemačke i Finske. Festival se zove Kristalna zvonjava.

Kako svedoče letopisi, zvona  su se pojavila u Rusiji uz usvajanje hrišćanstva. Prvo su ih uvozili, ali su posle  jedno 200 godina Rusi počeli da sami prave zvona.  Od 14. veka, kada su se pojavili zvonici, majstori-zvonari su počeli da formiraju ansamble zvona.

Zvonici su postali deo arhitektonskog kompleksa prvavoslavnih hramova, a višeglasna zvonjava postaje jedna od glavnih učesnica crkvenog bogosluženja. Što više, zvonjava je duboko ušla u život, kulturu ruskog naroda. Ona se pretvorila u neotuđivi deo ruske istorije. Tako smatra zvonar orkestra moskovskog Boljšog teatra Aleksandar Koševoj.

Zvono ima apsolutno jedinstveno zvučanje, - nastavlja stručnjak, - nijedan od muzičkih instrumenata ne postiže takve frekvencije, živi organizam nijedan od njih tako ne percipira. Izvršena su istraživanja uticaja zvonjave – ona leči. Ruski zvonike i odvojena zvona nisu mogli, a da mimoiđu kompozitori, počev od osnivača ruske klasične muzike Mihaila Glinke. Kasnije su Rimski-Korsakov, Musorgski i Čajkovski više puta  koristili zvonjavu u operama i simfonijskim delima.

Još dublje je iskoristio tradiciju zvonjave Sergej Rahmanjinov: zvonjava je u principu odredila muzičko mišljenje tog kompozitora – melodiku, ritmiku, nijanse.

U ateističko sovjetsko doba, kada su praktično skoro sve crkve bile zatvorene, a 90 odsto crkvenih zvona razbijeno ili pretopljeno, zvonjava je ipak ostala u sećanju  ruskog naroda, - tvrdi zvonar hramova Moskovskog Kremlja Konstantin Mišurovski.

U bezbožno vreme upravo zvonjava je pratila važne momente: doček Nove godine,  a i svaki dan, jer se preko radija, a zatim i televizije prenosila zvonjava časovnika na Spaskoj kuli Moskovskog Kremlja.

To su paradoksi ruske istorije.