Moguća tužba protiv Hrvatske zbog Jasenovca

Beograd(Agencije)Međunarodna komisija za utvrđivanje istine o Jasenovcu pripremila je tekst dekalaracije u kome se zahteva od vlada Bosne i Hercegovine, Srbije i Republike Srpske da pokrenu tužbu protiv Hrvatske za genocid počinjen nad Srbima, Jevrejima i Romima u jasenovačkim logorima smrti.

U deklaraciji se, takođe, predlaže Savetu ministara BiH i vladama Srbije i RS da podnesu odštetni zahtev Međunarodnom sudu pravde u Hagu za obeštećenje žrtava genocida i njihovih potomaka zbog genocida koji je počinila država Hrvatska u sistemu jasenovačkih logora smrti od 1941. do 1945. godine.

Deklaracija će biti razmatrana na Plenarnoj sednici Četvrte međunarodne konferencije o Jasenovcu, koja će biti održana 31. maja u Banjaluci.

U jasenovačkim logorima tokom Drugog svetskog rata je od ustaša Ante Pavelića stradalo oko 700.000 Srba, Jevreja, Roma i drugih antifašista u vreme NDH.

U tekstu je osuđeno i minimiziranje broja likvidiranih Srba, Jevreja i Roma u medijima, publikacijama i lažnom predstavljanju jasenovačkog logora u novoj postavci Muzeja u Jasenovcu (Hrvatska).

Savetu ministara BiH, te vladama RS, Srbije i Hrvatske predloženo je pokretanje postupka da jasenovački sistem logora za istrebljenje Srba, Jevreja, Roma i drugih protivnika ustaškog režima, koji se nalazio na teritoriji koja je sada podijeljena granicom između BiH i Hrvatske, bude stavljen pod međunarodnu zaštitu Uneska.

Takođe, od vlada RS, Srbije i Saveta ministara BiH zahteva se da u nastavne programe bude uneseno gradivo o genocidu u Jasenovcu.

Deklaracijom je podržan i zahtev da se američkom Kongresu i sličnim institucijama podnese zahtev da se raspravlja o genocidu, koji je počinila Nezavisna Država Hrvatska nad Srbima, Jevrejima i Romima u sistemu jasenovačkih logora smrti i da se donesu odgovarajući zaključci.

Negativno je ocenjena delatnost američkog "Jasenovac Research Institute" iz Njujorka zbog pokušaja zabrane distribucije engleske verzije zbornika Prve konferencije o Jasenovcu, održane u Njujorku.

Međunarodna komisija za utvrđivanje istine o Jasenovcu dala je punu podršku programu uređenja Spomen-područja "Donja Gradina", multidisciplinarnom istraživanju projekta "Jasenovac - Donja Gradina", kao i da se hitno pristupi istraživanju područja Uštica, gđe se nalaze masovne grobnice više od 12.000 Roma.

U Deklaraciji je predloženo da naredne međunarodne konferencije o Jasenovcu budu održavane u Banjaluci i Donjoj Gradini.

Donja Gradina je najveće stratište koncentracionog logora Jasenovac. Od ukupnog broja jasenovačkih žrtava u Donjoj Gradini je na najmonstruozniji način umorena najmanje polovina. Gradina je čitavo vreme postojanja logora Jasenovac ulazila u njegov sastav, kao mesto likvidacija i pogrebenja žrtava, gde su ustaše provodile genocid nad Srbima, Jevrejima i Romima.

Godine 1968. formirano je Spomen-područje Jasenovac, u čiji sastav je ulazila i Donja Gradina. Raspadom SFRJ, Donja Gradina i lokaliteti na desnoj obali Une i Save ostali su u Republici Srpskoj i Bosni i Hercegovini. Narodna skupština Republike Srpske je novembra 1996. donela zakon o Spomen-području Donja Gradina.

Na prostoru od 156 hektara nalazi se 9 grobnih polja sa 105 masovnih grobnica, što govori da Donja Gradina zaslužuje vrlo visok naučni i istorijski tretman i medijsku pažnju.