Ukradena umetnost – veština pljački nacističke Nemačke

Hiljadu i po slika velikih umetnika iz doba secesije nađeno je u stanu 80-godišnjeg stanovnika Minhena. Remek-dela su konfiskovana u vreme Drugog svetskog rata od kolekcionara jevrejskog porekla. Umetnička dela nepoznatog istorijata nalaze se u muzejima i kod privatnih kolekcionala po čitavom svetu.

Slike Pabla Pikasa, Anrija Matisa, Marka Šagala, Emila Noldea i drugih velikih slikara su konfiskovana od stanovnika Minhena. Prema prethodnim procenama, ukupna vrednost hiljade i po platna iznosi milijardu evra. To je u nedelju saopštio nemački list Sachsische Zeit, pozivajući se na časopis Focus.

Protekle nedelje 139 umetničkih dela, koja su ukrali nacisti, nađeno je u nizu muzeja Holandije. Kao i slike, nađene u Minhenu, ta su umetnička dela ranije pripadala kolekcionarima jevrejskog porekla, a koja su nacisti konfiskovali u vreme Drugog svetskog rata. O takvoj pljački je ispričao profesor istorije najnovijeg vremena Rurskog univerziteta, doktor Konstantin Golšer.

- U trećem rajhu je bio niz instituta, koji su se bavili pronalaženjem remek-dela, pre svega u okupiranim zemljama. Tuda su slali komisije, koje su pljačkale muzeje. Da bi ugodile Adolfu Hitleru, one su tražile najvrednija umetnička dela.

Dakle, tokom rata samo iz Francuske je bilo izvezeno više od 20 hiljada umetničkih predmeta. Ona dela, koja nisu bila izložena u muzejima, prodavala su se privatnim kolekcionarima, zato je danas teško naći njihove tragove. Remek-dela takve tužne sudbine slučajno se nađu u privatnim kolekcijama i muzejima čitavog sveta. Međutim, prema rečima doktora Golšera, muzeji se nerado rastaju od njih.

- Ti objekti često postaju predmet nacionalnog ili mesnog ponosa. Naprimer, muzej ima sliku, koja privlači turiste, i tako dalje. Posle se ispostavlja da je treba vratiti. Najčešće se na mesnom nivou diže velika galama.

Danas u termin Raubkunst (ukradena umetnost) spadaju ne samo umetnička dela, koja su pripadala kolekcionarima jevrejskog porekla, a koja su oduzeli nacisti, već i dela, izvezena iz Sovjetskog Saveza u vreme rata, a koja se nisu vratila u otadžbinu. Među njima su Ćilibarska soba, fontana Samson, koji razvaljuje čeljusti lava i Krst Efrosinije Polocke.

Kira Kaliljina,