Šta je navedeno u ugovoru između BiH i Srpske pravoslavne crkve

SARAJEVO - Sa željom da utvrde pravni okvir međusobnih odnosa, Srpska pravoslavna crkva i BiH zaključile su u ponedjeljak Osnovni ugovor, koji su parafirali dva člana Predsjedništva BiH.

Ovim Ugovorom BiH i Srpska crkva obavezale su se na svesrdnu saradnju, “radi cjelovitog duhovnog razvoja čovjeka i unapređenja opšteg dobra”. U pomenutom dokumentu BiH je priznala javno i pravno svojstvo SPC, koje je ona imala i prije zaključenja Ugovora, kao i javno i pravno svojstvo svih mjesnih crkvenih jedinica i ustanova Srpske crkve, koje imaju pravni subjektivitet prema odredbama kanonskog prava u Ustavu SPC.

BiH garantuje Srpskoj pravoslavnoj crkvi i svim njenim pravnim i fizičkim licima potpunu slobodu međusobnog opštenja i održavanja veza sa Njegovom svetošću patrijarhom srpskim, Svetim arhijerejskim saborom, Svetim arhijerejskim sinodom, Patrijaršijskim upravnim odborom, eparhijama u zemlji i rasijanju i drugim crkvenim pravnim i fizičkim licima.

Takođe, poštujući slobodu vjeroispovijesti, BiH priznaje SPC slobodu vršenja njene apostolske misije, posebno u onom dijelu koji se odnosi na bogosluženje, upravu, vjersko obrazovanje i haritativnu djelatnost.

U Ugovoru je precizirano da BiH garantuje SPC slobodu bogosluženja i nepovredivost zdanja, koja su namijenjena u te svrhe - hramova, manastira, kapela, parohijskih domova i drugih crkvenih objekata.

Članom 10. Osnovnog ugovora utvrđeno je da crkveni subjekti mogu da kupuju, posjeduju, koriste ili otuđuju pokretna i nepokretna dobra, kao i da stiču i otuđuju i druga imovinska prava, prema odredbama kanonskog prava, Ustava SPC i važećeg zakonodavstva u BiH. U tački tri istog člana navedeno je da će restitucija nepokretne imovine ili nacionalizovanih dobara, konfiskovanih bez odgovarajuće naknade - uključujući i rok njihovog povratka - biti obavljena u skladu sa zakonom, koji će regulisati ovu problematiku.

Srpska pravoslavna crkva ima pravo da gradi hramove, manastire, parohijske domove i druga crkvena zdanja, kao i da proširuje i nadograđuje postojeće, prema važećem zakonodavstvu u BiH. Njoj je zagarantovana sloboda posjedovanja, štampanja, izdavanja, prodaje i širenja knjiga, novina, časopisa, digitalizovane slike i zvuka, kao i pravo da osniva i vodi radio i televizijske stanice, u skladu sa važećim zakonodavstvom.

SPC je garantovana sloboda javnog isticanja njenog grba, zastave i drugih znamenja i atributa, uključujući i grbove eparhija i mjesnih crkvenih jedinica i ustanova, samo uz odobrenje nadležnih vlasti Srpske crkve.

BiH priznaje pravo pravoslavnim vjernicima da osnivaju vjerska, haritativna i druga udruženja, čiji su ciljevi usaglašeni sa apostolskim poslanjem Crkve. Pravoslavnim vjernicima i njihovim društvima, zadužbinama i drugim ustanovama garantovana je potpuna sloboda djelovanja i javnog istupanja.

Vlasti BiH priznaju i garantuju Srpskoj crkvi pravo na pastoralnu službu u vojnim kasarnama i ustanovama, policijskim stanicama, zatvorima, bolnicama, lječilištima, dječijim domovima i drugim zdravstvenim i starateljskim ustanovama, bez obzira na to jesu li javne ili privatne. Pastoralna služba u ovim ustanovama biće uređena posebnim ugovorom između vlasti BiH i SPC.

U duhu načela o slobodi vjere, BiH priznaje pravo roditelja na vjersko vaspitanje djece, te u sklopu nastavnog plana i programa - i u skladu sa voljom roditelja ili staratelja - garantuje nastavu pravoslavne vjeronauke u svim predškolskim i školskim ustanovama.

OBRAZOVANJE

Srpska pravoslavna crkva, prema Osnovnom ugovoru, ima pravo da osniva obrazovne ustanove bilo kojeg stepena i da njima upravlja prema sopstvenim pravilima, poštujući važeće zakonodavstvo u BiH.

Učenicima, studentima, nastavnicima, saradnicima i drugim zaposlenim u ovim obrazovnim ustanovama garantuju se ista prava, koja važe u državnim ustanovama.