Predlog za nagradu 21.jul za 2013. godinu

 SKUPŠTINA OPŠTINE BERANE

Žiriju za dodjelu nagrade 21.jul 2013. Godinu

Na osnovu člana 6 odluke o nagradi ''21.jul'' podnosimo predlog za nagradu ''21.jul'' za 2013. Godinu, za Udruženje ratnih dobrovoljaca 1912-1918.,njihovih potomaka i poštovalaca Berane.

OBRAZLOŽENJE

U Beranama je 18. februara 1934-te održana Osnivačka skupština Ratnih dobrovoljaca Sreza Beranskog.Sjednici je prisustvovalo 150 dobrovoljaca.Na Skupštini je izabrana sledeća uprava: Milan M. Vuković, okružni načelnik, predsjednik Udruženja;Nikola Trifunović, kapetan, potpredsjednik, koji je od 1938. do 1941. godine bio predsjednik Udruženja Panto Mališić, učitelj, sekretar Udruženja čije ime nosi slavna Beranska gimnazija;Vukić Vujošević, trgovac, blagajnik Udruženja; i članovi: Zarija Joksimović, učitelj, predsjednik Beranske opštine;Simo Popović, kapetan u penziji sa Police; Milutin Golubović, seljak sa Buča,Bogdan Obradović, učitelj iz Lubnica; Stojan Malević, rez. potporučnik iz Budimlje;Milutin Bojović, seljak iz Zagorja i Laza Dimić, rezervni oficir u penziji iz Berana.U tadašnjem Beranskom srezu bilo je 1 200 dobrovoljaca.

NVO Udruženje ratnih dobrovoljaca 1912-1918.,njihovih potomaka i poštovalaca-Berane osnovana je 1996.god.kao naslednik Ratnih dobrovoljaca Sreza Beranskog osnovane 1934.Cilj postojanja Udruženja danas jeste da okuplja potomke i poštovaoce ratnih dobrovoljaca radi njegovanja slavnih slobodarskih tradicija dobrovoljačkog pokrata,sloge,razvijanja patriotskih osjećanja ,čuvanje duhovnih vrijednosti i kulturnih dobara našega naroda.Proučavanje dobrovoljačkih pokreta naroda sa ovih prostora kao i šire.Udruženje u Beranama radi i djeluje preko regionalnog odbora koji ima svoje o rgane:Skupštinu,predsjednika,potpredsjednika, sekretara i dva člana rukovodstva Udruženja.Udruženje odnosno regionalni odbor, ima mjesne sekcije,sekciju mladih i sekciju žena,koje rade i djeluju na njegovanju slavnih slobodarskih tradicija dobrovoljačkog pokreta. Svi organi Udruženja rade iz počasti i dobrovoljno.

Rad Udruženja je obnovio 15. novembra 1996-te publicista Radomir P. Guberinić, koji je bio prvi predsjednik.
Počasni predsjednik bio je ugledni starina iz sela Kaludre Ljubomir Babić kao jedini živi dobrovoljac iz Balkanskih i Prvog svjetskog rata, potpredsjednik primarijus dr Milenko Vujović, članovi odbora su: pravnik Miloš Barjaktarović, profesor istorije Dragomir Mijatović i agronom
U toku 15-to godišnjeg rada ova NVO je podigla niz spomenika i spomen obilježja značajnim događajima i ličnostima sa ovog prostora kao što su;

Udruženje je u proteklom periodu opravdalo svoje postojanje, jer je uz pomoć šire društvene zajednice i mnogih dobrotvora i poštovalaca obnovilo i podiglo veliki broj spomenika i spomen obilježja:

1. 1997. godine podignut je spomenik poginulim borcima Vasojevićke brigade koji su na Štedimu 1912-te sahranjeni. Njihovi zemni ostaci sahranjeni su kod manastira Đurđevi Stupovi;

2. 1998. godine podignut je spomenik Poličkim ustanicima i vojnicima Druge Srpske armije, koji su umrli prilikom povlačenja 1915. godine, a spomenik je podignut kod crkve Svete Trojice na Polici;

3. 2003. godine podignut je spomenik borcima Rudeške bitke, u kojoj su ustanici Vasojevićâ na čelu sa vojvodom Miljanom Vukovim Vešovićem porazili tursku vojsku predvođenu Selim-pašom. U bici je poginulo oko 2 000 Turaka, među kojima i Selim-paša i njegov sin Ibrahim-beg (Selim-pašu je posjekao Stefan Ćorac iz Dapsića). U borbi je poginulo i 300 ustanika;

4. 2005. godine podignut je spomenik nad grobom junaka i stotinaša Ili-Petra Stijovića u saradnji sa mještanima sela Crvsko i Đalovići. Ili–Petar Stijović je poginuo 1861-ve u proboju 300 Vasojevića prema Srbiji, a naš Odbor jednom godišnje posjećuje njegov grob, koji održava mještanin sela Crvsko Slavko Maslak;

5. 2006. godine obnovljen je spomenik Kralju Aleksandru Prvom Karađorđeviću (1888-1934) u Tifranskoj klisuri, kod Donjeg Zaostra, na starom putu Berane-Bijelo Polje. Kralj Aleksandar Prvi Karađorđević je put uradio 1929-te i srbski narod Vasojevićâ mu je u znak zahvalnosti 1929. godine podigao spomenik;

6. 2008. godine podignut je spomenik učesnicima Donjoržaničke bune, kao i svim poginulim u ratovima protiv Turaka sa područja Donje Ržanice, Kaludre, Zagorja, Rovaca i Donjih Luga. Spomenik je podignut na Donjoržaničkom groblju;

7. 2011. godine podignut je spomenik popu Josifu Popoviću Mihajloviću (1810-1865), plemenskom kapetanu Donjih Vasojevića. Spomenik je podignut kod crkve Svete Trojice na Polici u saradnji sa Crkvenim odborom - Polica;

8. 2011. godine podignut je spomenik Kaludarskoj buni iz 1912. godine kod Osnovne škole u Kaludri, zajedno sa mještanima Kaludre;

Pored navedenih aktivnosti ova NVO je imala i aktivnosti na promociji knjiga čija je tema bila zajednički istorijski događaji i ličnosti vezane za dobrovoljačke i oslobodilačke pokrete, istoriju i kulturu naroda sa prostora Berana i okruženja, kao što su:

-Promocija knjiga publiciste Radomira P. Guberinića (Bune u Vasojevićima, Tomica Čukić, Đurđevi stupovi, Šudikovo i dr.),
-Promocija knjiga publiciste i novinara Branislava Otaševića( Velika i Poliumlje kroz istoriju, Komitski pokret u Vasojevićima,
-Promocija knjiga dr.Radomira Kićovića (Puniša Račić život na jednu ideju),
-Promocija knjiga književnika i pjesnika Ratka Deletića (Na Zlorečici Andrijin grad, Tuga jablanova, Sveta nedelja, Otvori vrata kuće, Svetoboli, Razvedri se iznad Crne Gore),
-Promocija knjige pjesnika i novinara Darka Jovovića (Podijum za nesanice, Između dva sna, Zatvorene kuće)
-Promocija knjiga istoričara Budimira Aleksića (Crveno Crna Gora),
-Promocija knjige istoričara Aleksandra Stamatovića (Podgor
čka skupština),
-Promocija knjiga dr Veljka Đurića-Mišine (Patrijarh varnava, Rat je počeo ranije),
-Promocija dobrovoljačkog glasnika u kome se objavljuje rad Udruženja ratnih dobrovoljaca 1912-1918. God. iz Beograda, Republike Srpske i Udruženja sa teritorije Crne Gore. 
Udruženje je 26. marta 2007. godine organizovalo književno veče pod nazivom ''Kosovo i Metohija kroz vjekove'', na kojoj su govorili: prof. dr Veljko Đurić Mišina, profesori: Lakić K. Aković, Petar Vešović i Goran Kiković, koji je bio i voditelj programa.
-Veče posvećeno stvaralaštvu Radomira P. Guberinića na kojem su govorili: profesori Sveto Martinović i Goran Kiković, doktori Milenko Vujović i Branislav Vešović i publicista Branislav Otašević.
-Udruženje je organizovalo Veče poezije i gusala pod nazivom ''Kosovo i Metohija je naša duša'' na kojoj su učestvovali pjesnici: mr Petar Rmuš, VlajkoĆulafić, Darko Jovović, David Lalić i Saša Bojović, koji je pročitao pjesme Petra Vešovića i guslari sa područja Vasojevića: Božidar Božo Đukić i Miloje Bugarin.
-Udruženje je organizovalo akademiju povodom 90-togodišnjice oslobođenja Berana u Prvom svjetskom ratu. Na akademiji je besjedio prof. dr Aleksandar Stamatović, uz učešće narodnog guslara Božidara Đukića i crkvenog hora ''Sveti Nikola'' iz Bijelog Polja.
- U Beranama su organizovane ''Vidovdanske svečanosti Berane 2009.'' 26. i 28 juna, gdje je delegacija od 40 članova iz Srbije boravila i posjetila svetinje, spomenike i obišla Murinu, Andrijevicu, Kralje, Berane, a u Restoranu ''Majami'' organizovana je krsna slava Udruženja, čiji je domaćin bila regionalna organizacija Berane. U ime domaćina goste je pozdravio Goran Kiković, koji je govorio o značaju Vidovdana za srbski narod. Skup su pozdravili: Milorad Manić, Radojica Živković, Borislav Novaković, a uz strune gusala nastupao je Slobodan Femić, dok je svoje stihove kazivao pjesnik Darko Jovović. 26.06.2009. održana je promocija knjige ''Varnava Patrijarh Srbski'' autora prof. dr Veljka Đurića Mišine. O knjizi su govorili: autor, vladika Budimljansko-nikšićki Joanikije i Goran Kiković
Ova manifestacija je tradicionalna i održava se od tada svake godine.
- Od 9-16. oktobra tradicionalno se organizuje manifestacija ''Dani sjećanja na srpske junake i dobrovoljce''.. 
-Udruženje je organizovalo promociju knjige ''Tama pod Visitorom'' autora Tomislava Rajkovića.

Delegacija Udruženje ratnih dobrovoljaca 1912-1918 njihovih potomaka i poštovalaca-Berane posjetila je vojvođansko mjesto Vojvoda Stepa i 13. marta 2010. potpisala povelju o pobratimstvu. U Povelji je definisana saradnja ove dvije organizacije ''kojom uvršćuju trajnu i neraskidivu vezu i saradnju u nastojanju da očuvaju tradicije i nezaboravni duh naših slavnih predaka'', a takođe je donesena i odluka na skupštinama ove dvije organizacije, koje su najaktivnije u okviru Udruženja, da se organizacije Udruženja obavezuju da će se dva puta godišnje međusobno obilaziti i to: povodom manifestacije ''Dani Vojvode Stepe'' (u martu) u Vojvodi Stepi i povodom manifestacije ''Dani sjećanja na srpske junake i dobrovoljce'' (od 9-tog do 16-tog oktobra) u Beranama.

-Udruženje je organizovalo ''Veče posvećeno dobrovoljačkim ličnostima''. O toj temi su govorili: mr Milan Micić, Goran Kiković i Branko Savić, a uz strune gusala nastupao je guslar Vujadin Dobrašinović, dok je svojim stihovima skup pozdravio pjesnik Darko Jovović. Veče je uveličao svojom zdravicom vojvoda Milan Dobrašinović.
U organizaciji Udruženja održana je promocija knjige „Milo Kenjić u borbi za oslobođenje i ujedinjenje srbskoga naroda“ koautora Blagoja Šarića i Gorana Kikovića. O knjizi su govorili: Branislav Otašević, Branko Savić, Blagoje Šarić,Sonja Savić.

Udruženje je, 19.04.2012. na Murini i 20.04.2012. na Polici, organizovalo svečane akademije u čast jubileja - 150 godina od bojeva na Previji i Rudešu. Na skupovima su učestvovali: na Murini: Branislav Otašević, Goran Kiković, Zoran Jokić, Darko Jovović, Milan Mane Cimbaljević i David Lalić.Uz strune gusala su skup pozdravili: Slobodan Femić i Milun Tomović, a učestvovali su članovi etno grupe narodnog stvaralaštva „Đurđevi Stupovi“ iz Berana. Na Polici su u programu učestvovali: Branislav Otašević, Goran Kiković, Darko Jovović, Miladin Joksimović, Milan Mane Cimbaljević i David Lalić. Uz strune gusala su skup pozdravili: Slobodan Femić, Milun Tomović i Dragić Tmušić, a učestvovali su članovi etno grupe narodnog stvaralaštva „Đurđevi Stupovi“ iz Berana. Program je vodila Jelena Božović.

Njegujući tradiciju, istoriju i kulturu Udruženje ratnih dobrovoljaca 1912-1918., njihovih potomaka i poštovalaca Berane organizovalo je i 2012. godine tradicionalnu manifestaciju ''Vidovdanske svečanosti'' sa kulturno-zabavnim programom, gdje je centralno mjesto bilo veče posvećeno životu i radu doktora Milenka Vujovića, dugogodišnjeg potpredsjednika Udruženja. O njegovom životnom putu i stvaralačkom radu govorili su: profesor Goran Kiković, predsjednik Udruženja, publicista Branislav Otašević, predsjednik Udruženja srbskih književnika u otadžbini i rasejanju Andrijevica, Ivan Šekularac, predsjednik Udruženja penzionera Berane i Branislav Vešović, predsjednik Srbskog kulturnog centra ''Župan Prvoslav''. Pored pjesnika (Vlajko Ćulafić, David Lalić i Darko Jovović) nastupali su etnogrupa narodnog stvaralaštva ''Đurđevi Stupovi'' i guslari Slobodan Femić, Milan Dašić i Ljubiša Knežević.

-Obilježavajući 79 godina od postojanja i 17 godina od obnove rada delegacija Udruženja ratnih dobrovoljaca 1912.-1918., njihovih potomaka i poštovalaca,je tokom ove 2013.održalo niz manifestacija.
Ovo su samo neke od aktivnosti ove vrijedne organizacije ljudi koji žele da od zaborava otrgnu svoje pretke.

NVO je svojim radom ostvarila blisku saradnju sa Udruženjima sa teritorije Srbije, Republike Srpske i dala značajan doprinos na upoznavanju istorije, istorijskih ličnost i događaja vezanih za dobrovoljačke pokrete i promovisanju istorije i kulture naroda ovoga kraja na širem prostoru.

Na ovaj način NVO Udruženje ratnih dobrovoljaca 1912-1918.,njihovih potomaka i poštovalaca Berane je dala značajan doprinos očuvanju od zaborava istorijskih događaja vezanih za ovo područje i promovisanju istorije, kulture, života i rada naroda sa ovih prostora, pa smatramo da je za ovaj svoj značajan rad zaslužila da joj bude dodijeljena najveća Opštinska nagrada ''21.jul''.

PREDLAGAČI: NVO PLANINARSKO DRUŠTVO''JELOVICA''
PREDSJEDNIK
LABUDOVIĆ ZVONKO
-------------------------------
NVO SRPSKI KULTURNI CENTAR
''ŽUPAN PRVOSLAV''-BERANE
PREDSJEDNIK

DR VEŠOVIĆ BRANISLAV
---------------------------------------

NVO UDRUŽENJE SRPSKIH KNJIŽEVNIKA U OTADŽBINI I RASEJANJU ZA CRNU GORU
PREDSJEDNIK

OTAŠEVIĆ BRANISLAV
---------------------------------------------
MJESNA ZAJEDNICA DONJA RŽANICA
PREDSJEDNIK

DEVIĆ BATO
-------------------------------------------------------