Ukrajina - veštačka država

«Dve Ukrajine» - jugo-istočna i zapadna – imaju, verovatno, poslednju šansu da nastave zajedničko putovanje kroz istoriju. To je federalizacija za sada još jedinstvene države na osnovi uzajamnog poštovanja i pružanja regionima najširih punomoćja. Na primeru jedne od zapadnih teritorija – Lavovske oblasti – možemo da vidimo, po čemu se razlikuju zapadni Ukrajinci od stanovnika jugo-istoka.

Političku, mentalnu i kulturno-religioznu orijentaciju Lavovske oblasti, koja se zajedno sa Ivano-Frankovskom i Ternopoljskom oblasti ranije nazivala Galičina, ili Galicija, uslovljava njihova istorija, pre svega viševekovno nalaženje u sastavu Poljske i Austro-Ugarske. Za razliku od Donjecka, Harkova ili Luganska, koji su pre revolucije 1917. godine bili ruski, Lavov i njegova okolina u izvesnoj meri smatraju sebe proizvodom zapadne civilizacije. Da li je to tako ustvari – može da se sudi prema aktivistima majdana i ekstremistima radikalnih neonacionalističkih organizacija, koje danas haraju Ukrajinom i sastoje se od stanovnika zapada zemlje, između ostalih, Lavovske oblasti.

Evo kako razliku između istoka i zapada Ukrajine vidi direktor Instituta nacionalnih kriza Nikolaj Sorokin.

- To su apsolutno različiti identiteti. Lavovska oblast, pored Ivano-Frankovske i Ternopoljske oblasti, u toku dužeg vremena se formirala ne u velikoj Rusiji, nego pod uticajem Vatikana, katoličke crkve, Poljske, Austro-Ugarske. One su bile više od 600 godina odvojene od Rusije. U vezi sa time njihov identitet nije ni ukrajinski, ni ruski, to je identitet apsolutno posebne države. To su drugi ljudi, oni drugačije misle i osećaju, oni imaju drugačije stereotipe ponašanja.

Lavovska oblast u današnjim granicama je formirana tek krajem 1930-ih godina naredbom Vrhovnog Sovjeta SSSR. Inače, čitava savremena Ukrajina je proizvod sovjetke geopolitičke «industrije». Danas u Lavovu i njegovim predgrađima živi više od dva i po miliona ljudi, čiji je ogroman broj u zvaničnim dokumentima upisan kao Ukrajinci. Drugi po broju su Rusi. Ekonomija tog regiona nije čak ni među 10 lidera. Među zaposlenim stanovništvom najviše ljudi radi u trgovini i poljoprivredi. Inače, radikali iz zapadne Ukrajine ne pominju da oni, njihovi rođaci, susedi i poznanici umnogome žive na račun istočne, industrijske Ukrajine. Nacionalisti smatraju sebe svojevrsnim patricijama, izabranim od Boga, dok ruskojezično stanovništvo – plebejima bez prava glasa, čije je mesto u rudniku. Jugo-istok Ukrajine, inače, ubedljivo dokazuje da ne namerava da se pomiri sa takvom situacijom.

Potpredsednik Centra strateških komunikacija Dmitrij Abzalov smatra da su izvori današnjih problema u prošlosti.

- Sam process formiranja Ukrajine pretpostavlja različitu kulturnu, religioznu, političku i ekonomsku orijentaciju. Pretpostavljalo se da sve te pravce mora da ujedini ukrajinska država da bi formirala predstavu o građaninu Ukrajine, kao što je bilo učinjeno u Rusiji.

Nažalost, to se nije desilo. I to iz različitih razloga. U vezi sa time vredi obratiti pažnju na jednu osobinu Lavovske oblasti – povećanu religioznost njenih stanovnika. Taj region ima najveći broj religioznih zajednica u čitavoj Ukrajini. Glavno mesto zauzimaju grko-katolici i pravoslavni vernici Kijevske, odnosno, nekanonske patrijaršije. Široko su zastupljeni petidesjatnici, baptisti, svedoci Jehove, adventisti sedmog dana. U toj lepezi praktično su odsutni predstavnici tradicionalne pravoslavne vere, što samo ističe ogromnu, između ostalih i religioznu, razliku između dve Ukrajine. Međutim, to ne znači da one ne mogu da postoje u okviru jedinstvene države. U svetu ima više takvih primera. Glavno je da se nađe prihvatliva za sve osnova. Napori neonacista danas stvaraju za u to velike probleme.

Ilija Harlamov,