Rusija pravi sama

Jedan od najstarijih muzeja sveta – Politehnički muzej u Moskvi – otvorio je izložbu posvećenu istoriji ruskih naučnih otkrića i tehničkih pronalazaka. Ona se naziva Rusija pravi sama. Sada se stara zgrada muzeja u centru prestonice nalazi na rekonstrukciji, zato je izložba postavljena u Saveznom izložbenom centru.

Izložba Politehničkog muzeja zauzima čitav paviljon i prikazuje više od 200 eksponata. Ali to je samo mali deo muzejske zbirke: u njoj se čuva 300 hiljada raznovrsnih predmeta. Ono što je prikazano vredi mnogo. Na primer, kopija prve sovjetske atomske bombe, napravljene 1949. godine. Kako ističe direktor muzeja Julija Šahnovska,

- Naziv bombe je dao naziv izložbi. Zato što se bomba naziva RDS-1 i zvaničnom tumačenju označena je kao „radioaktivni motor Staljina“. Ali naučni saradnici koji su je napravili nazvali su je Rusija pravi (delaet) sama.

Na izložbi su sakupljeni i jedinstveni predmeti, kao na primer hidrointegrator Viktora Lukjanova. to je prva u svetu hidraulička mašina za rešavanje diferencijalnih jednačina – može se reći, vodeni kompjuter. Tu je i prvi radio i uređaj za registraciju oluje Aleksandra Popova. Ili prvi u svetu elektoronski muzički instrument koji je pronašao Lav Termen –termenovoks, koračajući mehanizam koji je smislio Pafnutije Čebišev i robot-vodič koji se zove Sepuljka. Poseban prostor poklonjen je pronalascima vezanim za holografski film. Možda će on vremenom zameniti aktualni 3D format. Za sada saradnik Politehničkog muzeja Marija Platonova predlaže da se ocene prvi koraci u tom pravcu – uređaj sovjetskog inženjera termotehničara, kako bi se uporedili sa današnjim inovacijama.

- Uređaj je sklopio 1957. godine Jurij Denisjuk radi provere novog metoda dobijanja holograma koji se vide u belom svetlu. To je muzejski eksponat. Ovde je i savremeni uređaj koji radi po istom principu, i posetioci mogu da ga vide kako radi.

Veliki deo eksponata je vezan za temu osvajanja kosmosa – tradicionalnu oblast neospornog vođstva Rusije. To je raketoplan Konstantina Ciolkovskog, maketa kosmičkog broda Vostok u kojem je izašao u orbitu Jurij Gagarin, kopija prvog u svetu planetohoda Lunohod-1, i mnogi drugi kosmički rariteti. Tu je i lutka u obliku čoveka pod nazivom Tkivoekvivalentni fantom. On je napravljen od biomaterijala koji idealno imitiraju mišićno tkivo čoveka i 70-ih godina umesto sovjetskih kosmonauta proučavao je delovanje solarne radijacije u orbiti na ljude. Glavni kustos Politehničkog muzeja Olesja Semenova je istakla da maneken nije leteo sam, radi čega su ga specijalno bušili.

- Postojali su tehnološki otvori, u neke od njih su smeštali žive organizme. To su bile bubašvabe, muve, čak miševi koji su takođe učestvovali u eksperimentu.

Izložba Politehničkog muzeja će raditi do završetka rekonstrukcije istorijske zgrade muzeja u centru Moskve. Politehnički muzej će dobiti sopstvene gigantske površine ne samo na zemlji, već i ispod zemlje.

Olga Bugrova,