PKR «Bazalt»

Američki admirali nazivaju svoje udarne nosače aviona «... grebenom» američke ratne morarice. O tome kako da se bore protiv ovih plovećih aviobaza, u Sovjetskom Savezu razmišljali su još pre 50 godina. Osnovni oslonac su činile protivmornaričke krstereće rakete. Prve snage protiv nosača aviona su ušle u sastav ratne mornarice SSSR 60-ih godina. To je bilo 29 atomskih podmornica projekta sa osam protivmornaričkih krstarećih raketa i 16 dizel podmornica sa četiri iste rakete. Njihov domet iznosio je 380 kilometara. Za lansiranje i navođenje protivmornaričkih krsterećih raketa podmornice prve generacije trebalo je da se dugo nalaze u nadvodnom položaju. U jednoj paljbi mogle su da se primene najviše 4 rakete. Postojale su bitne teškoće u navođenju na cilj od strane izviđačkih aviona koji se nalaze u zoni dometa PVO. Zbog tih nedostataka nije osigurana visoka bojeva stabilnost i efekstivnost snaga za borbu protiv nosača aviona sa protivmornaričkim krsterećim raketama. Sredinom 70-ih godina Naučno-proizvodno udruženje Mašinogradnje napravilo je kompleks Bazalt sa protivpodmorničkom krstarećom raketom P-500. Raketa je imala masu oko 6 tona, domet paljbe 550 kilometara, običnu bojevu glavu od 500 kilograma ili nuklearnu, složenu putanju leta i brzinu dva puta veću od brzine zvuka.

Kompleks Bazalt raspolagao je usavršenim sistemom raspodele ciljeva između 8 raketa jedne paljbe i optimiziranim algoritmom izbora glavnog cilja. Na protivpodmorničkoj krstarećoj raketi P-500 bio je prvi put postavljen sistem radioelektronskog protivdejstva, koji je osiguravao zaštitu od sredstava PVO. Navođenje na cilj Bazaltu se osiguravao sistem napravljen u to vreme za pomorsko kosmičko izvišanje i navođenje Legenda. Ipak start protivpomorskog kompleksa Bazalt vršio se i dalje iz nadvodnog položaja, što je i dalje činilo podmornice osetljivim. Zato sredinom 70-ih godina za kompleks Bazalt bilo je opremljeno devet atomskih podmornica. Kompleks istog tipa postavljen je na 4 teške krstarice sa nosačem aviona i tri raketne krstarice. Na sreću, iskustvo borbene primene Bazalta u SSSR nije postojalo. Sada ga je smenio savršeniji kompleks Granit.