Istorijska posjeta britanske kraljice Republici Irskoj

Ovo je prvi dolazak jednog britanskog monarha u svoju nekada okupiranu teritoriju posle ravno sto godina. Juna 1911. tadašnji kralj Džordž Peti bio je poslednji britanski suveren koji je kročio na tle Irske.

Kraljica se u pratnji vojvode od Edinburga od vazduhoplovne baze Baldonel do rezidencije irske predsjednice Meri Mekalisi u Dablinu prevezla blindiranim vozilom u pratnji 33 motocikliste.

Tokom četiri dana kraljica će posjetiti brojne lokacije u zemlji i susrešće se najvišim irskim državnicima. Već prvog dana kraljica se sastala sa predsjednicom Mekalisi koja je uoči susreta naglasila da su stare rane zarasle, a da Irska i Velika Britanija već nekoliko decenija imaju izuzetno prijateljske i poslovne odnose.

Zvanični Dablin visoko uvažava gest kraljice Elizabete da posjeti neka mjesta za koja su Irci posebno vezani, a koja se odnose na zločine koje je Britanija u prošlosti učinila nad građanima Irske.

Jedno takvo mjesto je Bašta sećanja koju su dvije šefice država juče zajedno posjetile. Kraljica Elizabeta je u spomen-parku, postavljenom u znak sjećanja na u krvi ugušen ustanak protiv krune iz 1916, položila vijenac cvijeća.

Protiv posjete „svetim” mjestima irske istorije bili su ultradesničari i simpatizeri IRA koji ne samo u ovom gestu već i u posjeti uopšte vide britansku provokaciju. Tokom polaganja vijenca čuli su se njihovi protesti, a u vazduh su puštani crni baloni.

Radi se ipak o marginalnim grupama kojih ima u visini statističke greške. Njih nekoliko stotina juče je blokiralo centar Dablina da bi u Parnel ulici skandirali antibritanske parole.

Ranije u toku dana irska garda pronašla je jednu ručno pravljenu bombu i demontirala je. Bezbjednosne mjere zbog posjete kraljice Elizabete, ali i posjete američkog predsjednika Baraka Obame koja slijedi sledećeg ponedeljka, podignute su na najviši nivo.

Angažovano je više od 8.500 pripadnika organa reda, uključujući i britanske bezbjednosne timove, a nedeljama prije posjete tajne službe dogovarale su plan posjeta.

U sklopu turneje po Irskoj Elizabete Druga posjetiće dvorac u Kašelu, „englesku pijacu” u Korku, Triniti univerzitet u Dablinu, stadion Krok park, a i najveću turističku atrakciju u Dablinu, Ginisovu pivnicu.

Krok park bi mogao da bude druga potencijalno užarena lokacija, jer bi protivnici krune mogli da protestuju zbog posjete „irskoj svetinji”.

Krok park je u vlasništvu sportskog saveza GAA koji okuplja sve takozvane gelik sportove među kojima su najpopularniji hurling i gelik fudbal. Irci naime insistiraju da se GAA asocijacija potpuno ogradi od sportova koji su uvezeni sa britanskog ostrva, poput ragbija ili fudbala.

Taj stadion je i mjesto gde je 1920. britanska policija u znak odmazde za dvadesetak ubijenih Britanaca pucala u publiku tokom susreta Dablin–Tiperari i ubila 14 ljudi koji su došli da gledaju meč.

Iako svi mediji u Irskoj ističu tešku prošlost, pa se čak i ne libe da taksativno navedu i podsjete na sve zločine, treba staviti ruku na srce i priznati da nije bilo nijednog uredničkog komentara, bilo u ozbiljnim političkim dnevnicima bilo u tabloidima, koji nisu afirmativno pisali o ovoj svakako istorijskoj posjeti.

Moderne istorije Irske i Britanije toliko su isprepletane i povezane da se slobodno može reći da teško da ima tako čvrstih veza između dvije države poput ove dvije.

Prva posjeta Irskoj jednog britanskog monarha posle čitavog vijeka smatra se, konačno, i zvaničnim priznanjem britanske krune da postoji država Republika Irska, procjenjuje se u diplomatskim krugovima u Dablinu.