Tenk IS

Novi i perspektivni obrasci teške tehnike, koji su se proizvodili u SSSR-u u vreme drugog svetskog rata, odmah su ispoljili sve svoje prednosti i nedostatke u toku bojeve primene. Upravo takvu sudbinu imao je teški tenk IS (Josif Staljin). Projektovali su i proizveli prvi obrazac u vanredno kratkom roku, u maju 1942. godine on je stigao na fabričko testiranje. Masa tenka iznosila je preko 30 tona. Naoružanje — 76-milimetarski top i parni mitraljez. Debljina oklopa dostigao je 120 milimetara za trup, a za kupolu 85 milimetara. Motor je omogućavao da se postigne brzina od 55 kilometara na sat. Elementi transportnog dela, uključujući gusenicu, uzeti su sa srednjeg tenka T-34, a točkići su uzeti od teškog tenka KV (Klim Vorošilov). Najneposredniji uticaj na tempo proizvodnje ovih vozila izvršila je pojava na sovjetsko-nemačkom frontu na jesen i u zimu 1942-43. godine nemačkih teških tenkova Tigar. Upravo protiv njih je i trebalo da se bore sovjetski IS-ovi. Ipak, postojala je i druga, ništa manje efikasna primena ovih teških vozila. Ona su se aktivno koristila za juriše na utvrđene gradove kao što su Budimpešta, Bukurešt, Berlin. Taktika dejstava u takvim uslovima predviđala je tenkove u jurišnim grupama od jednog-dva vozila u pratnji pešadije. U slučaju slabog otpora tenkovi su se sa ukrcanim na njih jurišnim grupama u punoj brzii probijali duž ulica i skverova, trgova, parkova, gde je mogla da se zauzme kružna odbrana. Ukoliko je postojala jaka vatra, borci jurišnih grupa su išli kao pešadija, a tenkovi su vodili unakrsnu vatru duž ulica, pokrivajući napredovanje pešadije. U slučaju kontranapada tenkova ili jurišnih oruđa, IS su prenosili na njih težinu svoje vatre, braneći na taj način svoju pešadiju. Ako su bile pronađene barikade, rovovi, IS-2 ih je rušio svojom vatrom, ili je osiguravao vatreno pokriće inžinjerskim odredima, koji su likvidirali prepreku. Posebnu pažnju tenkisti i samohodna oruđa su poklanjali manevru čak u težim uslovima gradske borbe, delujući po principu ”izašao iz zaklona, pucao, vratio se u zaklon”. Posle rata IS su bili modernizovani i nalazili su se u naoružanju Sovjetske i Ruske armije do 1995. godine. Teški tenkovi IS isporučivani su u niz zemalja i učestvovali su u nekim posleratnim oružanim konfliktima. Po nekim podacima upravo ova vozila se do danas koriste na Kubi kao pokretna oruđa obalske straže.