Vraćeni bareljefi na zgradu IV Vojvodine

Novi Sad – Zahvaljujući angažovanju Gradskog zavoda za zaštitu spomenika kulture, a na osnovu odluke vlade, proteklog vikenda vraćeni su bareljefi na fasadu sadašnjeg sedišta Izvršnog veća Vojvodine i drugih pokrajinskih organa, a koji su nekada, takođe, krasili zdanje tadašnje Dunavske banovine. Reč je o kružnim bareljefima s likovima kraljeva Petra Prvog i Aleksandra Prvog Karađorđevića i četvorice vojvoda iz Prvog svetskog rata – Radomira Putnika, Stepe Stepanovića, Živojina Mišića i Petra Bojovića. Originalne autentične bareljefe, povodom 20-godišnjice Kraljevine Jugoslavije (1. decembra 1938. godine), uradio je vajar Karlo Baranji.

Međutim, nakon mađarske okupacije Novog Sada u Drugom svetskom ratu, bareljefi su bili prekriveni i nisu se mogli videti sve do njegovog završetka. Ali, kada se rat završio, umetničke tvorevine prošle su još gore: nova komunistička vlast je odlučila da ih u potpunosti eliminiše – pajserom i čekićem.– Zahvaljujući sačuvanim autentičnim skicama, replike je uradio akademski vajar Ratko Kulić iz Novog Sada. Postavljeni su iznad glavnog ulaza u zgradu nekadašnje banovine, a sredstva za ovaj poduhvat, koji je ostvaren u okviru programa o zaštiti istorijskih i kulturnih spomenika, obezbedili su donatori koji žele da ostanu anonimni – kaže za „Politiku“ Đorđe Srbulović, direktor Gradskog zavoda za zaštitu spomenika kulture.

 „Banovina“ je u drugoj polovini tridesetih godina prošlog veka sazidana po projektu arhitekte Dragiše Brašovana i bila je rekorder u tadašnjoj Kraljevini Jugoslaviji po količini građevinskog materijala koji je za nju korišćen: 14 miliona cigala, 60 vagona gvožđa, više miliona tona cementa, a mermer kojim je u celini obložena fasada dopremljen je sa Brača.