SU-24: Sovjetski bombarderi odlaze u penziju

Frontovski bombarder Su-24M i dalje je osnovna udarna mašina taktičke avijacije. Međutim njegovi dani su izbrojani. Do 2020. godine osnovni deo ovih aviona biće zamenjen novim bombarderima Su-34.

Su-24M - avion sa najviše udesa u Ratnom vazduhoplovstvu Rusije, ponovo je podstakao razmišljanja o perspektivi obnavljanja udarnih letelica. Borbena sposobnost bombardera danas je obezbeđena, između ostalog, njegovom modernizacijom odnosno varijantom Su-24M2. Ovo rešenje produžava njegov vek na nekih 12-15 godina. Tokom ovog perioda, taktička avijacija Ratnog vazduhoplovstva Rusije mora izvršiti potpuno obnavljanje ovih udarnih bombardera.

Na prethodnom sajmu „MAKS“ u avgustu 2011. godine, glavnokomandujući Ratnog vazduhoplovstva Rusije Zelin je oglasio, da Ratno vazduhoplovstvo planira nabavku 120 frontovskih bombardera Su-34 od kojih će biti formirano pet eskadrila po 24 aviona. Avioni već pristižu u vojsku i na današnji dan realizuje se dva ugovora o isporuci ovih letelica. Prvi je sklopljen 2008. godine i predviđa isporuku 32 letelice tokom 2009-13 godine. Do danas Ratno vazduhoplovstvo Rusije primilo je 16 aviona, a do kraja godine stiže naredna tura isporuke, i na raspolaganju će biti 26 letelica.

Iduće godine počinje ostvarivanje drugog ugovora, kojim je predviđena isporuka 92 letelice tokom 2013-2020. godine. Nije isključeno, da će tokom narednih 2-3 godine biti povećan plan nabavke Su-34 – jer su oni potrebni Ratnom vazduhoplovstvu Rusije.

Na osnovu ove dinamike, može se pretpoostavljati, da će do 2025. godine na raspolaganju biti 180 letelica Su-34. Tada će ovaj avion potpuno zameniti Su-24M i Su-24M2 u sastavu Ratnog vazduhoplovstva Rusije, pritom će najočuvanije letelice otići u rezervu.

Po upoređenju sa prethodnom letelicom, bombarder Su-34 ima znatno veće mogućnosti za primenu naoružanja visokopreciznog navođenja. Osim toga on je vitalniji, što je postignuto oklopnom zaštitom važnijih sklopova. Ekonomičniji motori uz velike rezerve goriva omogućavaju veći domet Su-34 - preko 2000 kilometara na krstarećoj brzini, a sa nadzvučnom brzinom preko 1100 kilometara, dok su mogućnosti Su-24 bile 1000, odnosno 560 kilometara. Sa popunom goriva dolet Su-34 iznosi 3000 kilometara, što omogućava ovim letelicama da sa prostora Rusije deluju protiv bilo kojih ciljeva u Evroaziji, Severnoj Africi i okolnim morima.

Ilija Kramnik,