Počinje obnova Sabornog hrama u Mostaru

BANJA LUKA - Rekonstrukcija Sabornog hrama u Mostaru trenutno je najznačajniji projekat na kojem Republički zavod za zaštitu kulturno-istorijskog i prirodnog nasljeđa Republike Srpske radi. Već su urađeni istražni radovi, geomehanička istraživanja, geodetska snimanja, a arhitektonska faza se ovih dana privodi kraju, tako da će se steći uslovi za obnavljanje naredne godine.

Ovo je najavila arhitekta Milijana Okilj, koja je naglasila da je posao na obnovi počeo još prije tri godine, raščišćavanjem ruševina, kada je Zavod radio snimak postojećeg stanja.

U proteklom periodu, Zavod je radio na nekoliko značajnih projekata, od kojih se ističu obnova manastira Žitomislić, restauracija Cekovića kuće na Palama i rekonstrukcija crkve Svetog Pavla u Petropavlovskom manastiru u Trebinju. Ovi projekti su nagrađeni na nedavno održanom Prvom salonu arhitekture i urbanizma Republike Srpske.

- Posao na obnovi manastira Žitomislić, koji je potpuno srušen u posljednjem ratu, bio je pionirski na ovim prostorima. To je bio prvi objekat, poslije rata, koji obnovljen u nekadašnjim gabaritima i istim tehnologijama i materijalima kako se radilo u vrijeme izgradnje u 16. vijeku - naglasila je Okiljeva.

Ona je dodala da je obnova crkve Svetog Pavla predstavljala možda još i veći arhitektonski izazov Zavodu, jer su bili sačuvani samo dijelovi zidova tog hrama iz ranohrišćanskog perioda.

- Koristeći rezultate arheoloških istraživanja i služeći se sistemom analogije sa objektima koji imaju sličnu osnovu, a građeni su u periodu rane Vizantije, urađen je projekat rekonstrukcije ove crkve - rekla je Okiljeva.

Rekonstrukcija trećeg objekta, za koji su Zavod i Okiljeva dobili nagradu, Cekovića kuće na Palama, predstavljala je isto veliki izazov, jer je bila u jako lošem stanju, konstruktivno nestabilna, tako da je jedan dio građevine počeo da se urušava.

Danas je u prizemlju ovog objekta galerija likovne kolonije Pale, na spratu će da bude muzej mitropolije, a u potkrovlju konzervatorska radionica.