Vlast iz arhiva

Da je živ, drug Stari, lično bi potegao iz Zagorja, da podrži svog ideološkog saborca, druga Uskoka, nadahnutim riječima:  „Pa ćujte, drug Uskok, rođen je tisuću devetsto četrdest šeste, u Federativnoj Narodnoj Republici Jugoslaviji, i kao nogometaš doprinio je razvoju tekovina socijalističkog samoupravljanja“.
    Ovaj vrli samoupravljač, u poodmakloj mladosti (jer ideje nikada ne stare!) , 28. Godine posle Tita, izabran je, na svu sreću nedoživotno, za načelnika Socijaldemokratske narodne opštine Sokolac odnosno sokolačke Bastilje. 
    Na jednom od historijskih plenuma Saveza nezavisnih drugova, povjesno je odlučeno, da Drug Uskok, koji je u to vrijeme bio korisnik mirovine, bude kandidat za načelnika Socijaldemokratske narodne opštine Sokolac. 
    I tako je arhivirani i nezaboravljeni Drug Uskok, kandidiran za načelnika Socijaldemokratske narodne opštine Sokolac kojoj će docnije, promijeniti ime u  „Socijaldemokratska narodna opština Novi Sokolac“ i koji će, neznajući da se raspao SSSR, razvijati Socijaldemokratsku narodnu opštinu Novi Sokolac, po uzoru na Pjongjang.
    Posebno će ostati upamćen po testiranju demokratskog projektila  „razorna demokratija“, koji je sam razvio, i koji je uspješno testirao tako što je srušio tri zgrade u Socijaldemokratskoj narodnoj opštini Novi Sokolac, a o čemu će vjerovatno pisati i u svojim Memoarima, jer je saopćio da će o sopstvenom trošku unajmiti zrakomlat s namjerom da uradi portret Socijaldemokratske narodne opštine Novi Sokolac. 
    Bijaše li ono u istoriji čovječanstva, među političarima još jedan slikar? Negdje u Njemačkoj, čini mi se. 
    A, povjesničari će vjerojatno biti vrlo tolerantni kada budu o svom kolegi, povjesničaru, Drugu Uskoku, pisali, jer je Drug Uskok, iz odaja Bastilje, držao povjesna mudrovanja o tradiciji i običajima u Socijaldemokratskoj narodnoj opštini Novi Sokolac:  „Mi smo ipak, na neki način narod od koga je mnogo u istoriji kretalo i pokretalo se. Mi smo uvijek tu blizu hajduka i uskoka.. Znate, to je nešto istorijsko koje smo mi naslijedili. Ja ne mogu pobjeći da ja nisam sa Romanije. Ja se ponosim i dalje ali ne mogu onaj ni... Ni... Ni poreći da je Starina Novak našao utočište baš na Romaniji. Naš'o utočište zato što je su ljudi, podneblje odgovaralo u tom momentu. Mi smo nasljedili to nešto. U nas je normalno da... Šta je mogu. U moje vrijeme isto tako. Mi smo bili prisutni na teferičima, igrankama. Uvijek je toga bilo.“.
A, šta je normalno Drugu Uskoku, ja ne znam. Znam samo da nije normalno da se u vrijeme dok ljudi kupuje placeve na mjesecu, u Socijaldemokratskoj narodnoj opštini Novi Sokolac, po uzoru na Pjongjang, gradske zelene površine, kose ručnom kosom iako su nekada košene motornom kosilicom. 
U ovoj kolumni su korišćeni arhivski likovi.
 
Bez vodira i belegije,
 
Dušan Damjanović     
Sokolac