Blago manastirske riznice

U mitropolitskoj rezidenciji Cetinjskog manastira, takozvanom Njegoševom konaku, smještena je Manastirska riznica, gdje su izložene vrijedne kolekcije rukopisnih i štampanih knjiga, ornata i ostalih ličnih dragocjenosti crnogorskih vladika, obredni predmeti i ikone. Muzej Cetinjskog manastira u svojim vitrinama čuva djela izuzetne vrijednosti, među kojima se izdvajaju epitrahilj Sv. Save Nemanjića iz trinaestog vijeka, kruna Stefana Dečanskog iz četrnaestog vijeka, kojom je 1910. godine krunisan kralj Nikola, razni crkveni barjaci kao i štap Ivana Crnojevića iz petnaestog vijeka. Kao posebno dragocjeni eksponati, ovdje su izložene bogato izrađene i dekorisane crkvene odežde gospodara iz dinastije Petrović – Njegoš. Pored crkvenih odeždi, u riznici se čuvaju bogate kolekcije predmeta primijenjene umjetnosti, od kojih su mnogi izrađeni od zlata i srebra, sa ukrasima od filigrana i dragog kamenja. Ljepotom izrade izdvajaju se drveni duborezni krstovi kao što su krst arhimandrita Grigorija i Nestora iz sedamnaestog i osamnaestog vijeka i krst majstora Đura Čajničanina koji ga je 1634. godine izradio za mitropolita Ruvima. U manastirskoj riznici čuva se i zbirka rukopisnih knjiga od neprocjenjive vrijednosti i to 75 starih rukopisnih ćiriličnih knjiga, četiri inkunabule, deset paleotipa i veliki broj starih liturgijskih knjiga. Po svom značaju, među rukopisima se izdvaja Divoševo jevanđelje iz četrnaestog vijeka dok se među inkunabulama kao jedinstven primjerak na ovim prostorima, izdvaja Časoslov, štampan 1491. godine u Krakovu. Ovdje se, takođe, čuva primjerak prve južnoslovenske štampane ćirilične knjige - Oktoih prvoglasnik iz 1494. godine. Manastirska riznica takođe raspolaže i bogatom zbirkom ikona nastalih između šesnaestog i devetnaestog vijeka.

Ogroman broj posjetilaca

U Manastrirskoj riznici kažu da ogroman broj posjetilaca obiđe ovaj muzej tokom godine i to od đačkih ekskurzija pa do usko stručnih grupa. Za većinu obilazaka Manastirske riznice se ne naplaćuje ulaznica pa tako i ne postoji precizan broj posjetilaca, rekli su nam u Muzeju cetinjskog manastira.
Cetinjski manastir je objavio knjigu tipa turističkog vodiča na srpskom, ruskom i engleskom jeziku, bogato opremljenu fotografijama.

Ikonostas čeka obnovu hrama

Od crkve Svetog Aleksandra Nevskog na Svetom Stefanu, koja je srušena 1958. godine, do danas je sačuvan samo ikonostas koji još čeka da svetinja bude obnovljena.
Crkva Svetog Aleksandra Nevskog izgrađena je u 15. vijeku i predstavljala je jedan od četiri hrama na Svetom Stefanu. Porušena je kako bi se oslobodio prostor za izgradnju hotelske terase.
Na Svetom Stefanu danas postoje tri crkve. Najstarija, posvećena sv. arhiđakonu Stefanu, građena je 1464. godine. Po njoj je poluostrvo i dobilo ime. Najveća crkva, udaljena svega metar od ove, izgrađena je 1885. godine i posvećena je prenosu moštiju svetog arhiđakona Stefana. Treća je malena crkva posvećena Preobraženju Gospodnjem.
Za ove svetinje zadužen je jeromonah Dimitrije Lakić, iguman manastira Praskvica kod Svetog Stefana.