Apstraktna realnost nemačkog slikarstva

Prvog novembra u Moskvi je otvoren jedan od najizražajnijih i interesantnijih izložbenih projekata Godine Nemačke u Rusiji. U Državnom centru savremene umetnosti otvorena je izložba „Realnost slikarstva: slika u umetnosti Nemačke. 1950-2010.“ Ekspoziciju su pripremili nemački i ruski koordinatori na osnovu zbirke Umetničkog muzeja u Bonu, jedne od najimpozantnijih kolekcija savremene umetnosti Nemačke.

Kako je istakao na vernisažu zamenik direktora Umetničkog muzeja u Bonu, koordinator izložbe Kristof Šrajer, ključni je zadatak organizatora projekta da se prikaže kompletna raznolikost nemačkog poratnog slikarstva. I po mogućnosti da se demantuju klišei i predrasude, koji se prema njemu ispoljavaju. Prema rečima Štajera, „vlada mišljenje da je ono figurativno, predmetno, ekspresivno“.

Teško je govoriti o nekim klišeima kada se radi o ruskim ljubiteljima slikarstva - iz potpuno objektivnih istorijskih razloga nemačko slikarstvo druge polovine HH veka je malo poznato u zemlji. Poznata su samo imena Gerharda Rihtera i Jozefa Bojsa, i impozantna izložba njihovih dela sada se održava u Moskovskom Muzeju savremene umetnosti.

„Realnost slikarstva“ ima zadatak da popuni ovu prazninu. Tako da koordinatori izložbe nisu slučajno govorili na otvaranju o želji da se prikaže sve bogatstvo umetničkih pristupa savremenih nemačkih slikara, da se prezentuje opšta paleta proteklih šezdeset godina nemačkog slikarstva.

I izgleda da su postigli cilj. Ruski posetioci su dobili jedinstvenu priliku da se upoznaju sa stvaralaštvom slikara, kojima pripada izuzetno mesto u istoriji nemačkog slikarstva. Među njima su učenici Jozefa Bojsa – Imi Knebl i Blinki Palermo, ili predstavnik „Novih divljih“ Valter Dan.

Među velikim otkrićima za ruske ljubitelje slikarstva nalazi se i stvaralaštvo Katarine Grose, koja ranije nije bila poznata u zemlji. U Nemačkoj je smatraju jednim od najpronicljivijh savremenih slikara. Njena platna zaista imaju hipnotički efekat. Prilikom dužeg posmatranja, stiče se utisak da se jake, skoro otrovne boje razmazuju i slivaju, i time se postiže veoma interesantan vizuelni efekat.

Ekspozicija u Državnom centru savremene umetnosti nesumnjivo će izazvati interesovanje kod poklonika ruske avngarde početka HH veka. Veoma je interesantno videti kako su suprematizam Kazimira Maljeviča ili apstrakcije Vasilija Kandinskog uticali na stvaralaštvo nemačkih slikara. Uostalom slikari iz Nemačke imaju puno pravo da smatraju Kandinskog i „svojim“, jer je period uspona u stvaralaštvu i procvata rodonačelnika i glavnog teoretičara apstraktne umetnosti protekao upravo u vreme njegovog života u Minhenu.

Armen Apresjan,