Kineski analog Il-76

Kineski avion Y-20 prvi put se podigao u vazduh. To je obziljno pretendovanje ratnog vazduhoplovstva Kine na formiranje sopstvene vojno-transportne flote. Upravo u toj oblasti Kina najviše zaostaje za SAD i RF. Prema saopštenju lista Ženmin žibao, let Y-20 izveden je 26. januara uprovinciji Šensi. Da Kina planira da isprova svoj prvi teški transportni avion na tom aerodromu postalo je jasno još u decembru 2012. godine. Tada su se u medijima pojavile prve fotografije novog aviona.

Trenutno Kina zavisi od isporuka modifikacija Il-76 iz Rusije, ali čak novi avion ne može da osigura potpunu samostalnost kineske vojske od Rusije i proizvođača zemalja ZND. Vojni eksperti smatraju da je težak transportni avion sopstvene proizvodnje za kinesko ratno vazduhoplovstvo čak važniji od ambicioznog projekta višenamenskog lovca pete generacije J-20 koji je prvi put poleteo 2011. godine.

Avion Y-20 napravila je Sianska vazduhoplovna kompanija. Po podacima vojnih eksperata, razrada se vodila od 90-ih godina, a dobila je prvostepeno državno finansiranje 2006. godine. Projekat transportera od 200 tona, kasnije Y-20 utvrđen je tri godine kasnije. Tada su započeli radovi na stvaranju letačkog prototipa.

Kineski transportni avion je manji po razmerama od američkog transportnog Boinga S-17 Gloubmasetera 3. On spolja liči na Il-76, ima praktično iste gabarite i sklop krila, ali nema odvojenu kabinu za navigatora, zbog čega je posada smanjena do tri osobe. Karakteristike Y-20 prevazilaze klasični Il-76. Kineski mediji, pozivajući se na vojne izvore, pišu da je maksimalno korisno opterećenje ovog aviona 66 tona u odnosu na 60 kod modifikacije Il-76MF. Maksimalni domet sa maksimalnim opterećenjem kod Y-20 iznosi 4400 kilometara. Između ostalog, potvrda ovih karakteristika za sada ne postoji, kineska televizija pominje samo 60 tona korisnog opterećenja i krstareću brzinu od 630 kilometara na sat.

Kineska avionska industrija i dalje zavisi od Rusije. Na oglednom obrascu Y-20 postavljena su četiri turbomlazna motora D-30 razrade OKB Solovjova ih 60-ih godina. Kina računa na motore WS-20 i računa da ih postavi na serijske obrasce Y-20, ali u kojoj fazi se nalazi njihova razrada, za sada se ne zna. Zbog zastarelih motora po taktičo-tehničkim karakteristikama kineski avion zaostaje za najnovijim ruskim transportnim avionom Il-76MD-90A, koji je prvi put poleteo u oktobru 2012. godine. Maksimalni domet novog ruskog aviona iznosi 5000 kilometara uz maksimalno opterećenje, a novi motori PS-90A-76 osiguravaju veliku uštedu i brzinu od 850 kilometara na sat. Takođe kod eksperata izaziva sumnju da je razrada Y-20 vođena isključivo snagama kineskih inženjera. Američki mediji otvoreno tvrde da j ekrilo kineskog aviona razrađeno u Ukrajini u koncernu Antonov.

Ako projekat Y-20 bude uspešan i novi avioni pokažu prijavljene karakteritike, Kina može da započne proizvodnju 300 aviona tog tipa, kako bi formirala stratešku vojno-transportnu flotu, koja po mogućnostima ne bi zaostajala za ratnim vazduhoplovstvom Rusije i SAD.

Moguće da probama novog transportera Kina želi da pridoda sebi autoritet u teritorijalnom sporu oko ostrva u Istočnom kineskom moru. Peking tvrdi da jačanje vojne moći nije usmereno ni protiv koga, ali nastavlja da uvećava troškove na vojsku. 2012. godine, prema pdoacima Stoklolmskog instituta za istraživanje problema mira, oni su iznosili 143 milijarde dolara. Prema prognozama evropskih eksperata, do 2015. godine ova cifra će skočiti do 238 milijardi dolara.

Anton Urinovski,