Istorija zemlje u sudbini hrama Hrista Spasa

Pre 130 godina održano je posvećivanje hrama Hrista Spasa. Najveću sabornu crkvu, koja može primiti veliki broj ljudi, gradili su u toku skoro 50 godine od priloga stanovnika čitave Rusije. Njega su ukrašavali radovi najboljih slikara i vajara. U galeriji oko hrama nalazilo se 117 mramornih ploča sa imenima heroja i datumima glavnih bitaka Otadžbinskog rata 1812. godine.

U sudbini hrama-spomenika, jednog od glavnih simbola Moskve, odrazila se teška istorija zemlje. 1930-ih godina vlasti su usvojile odluku o izgradnji na tom mestu Dvorca Sovjeta. Projekat je podsećao na čuvenu zamisao izgradnje Vavilonske kule. Iz različitih razloga on nije bio ostvaren. Međutim, hram je bio dignut u vazduh i demontiran, ali je ostao u sećanju Moskovljana. 1960-ih godina, u čast 150. godišnjice pobede nad Napoleonom, vraćena je tradicija obeležavanja tog velikog događaja. Ali je na mestu hrama bio ogromni bazen. 1989. godine pored kserokopija zabranjene pravoslavne litetrature širile su se i fotografije hrama Hrista Spasa.

Mnogi Moskovljani su ih otvoreno držali u svojim stanovima. Zatim je počeo društveni pokret za njegovo obnavljanje. U parku kod bazena su se svaki dan održavala bogosluženja, prikupljali su se potpisi. 1990. godine Sveti sinod RPC se obratio vladi s molbom o obnavljanju hrama. Posle 10 godina je on bio obnovljen u prvobitnom obliku i na istom mestu. To je bio praznik u istoriji zemlje, - kaže direktor Centra proučavanja hrišćanskih svetinja Mihail Artejev.

- Obnovljeni hrama Hrista Spasa je postao novi simbol Rusije, njenog preporoda. Karakteristično je da je hram posvećen samom Hristu, koji je umro i vaskrsao pre 2000 hiljade godina radi spasa svih vernih, kako kaže hrišćanska veronauka. Čini mi se da je hram Hrista Spasa za Ruse, bez obzira na kritike, duhovni centar zemlje, zalog njene budućnosti, u koju veruju svi, ko živi u Rusiji i radi za njenu dobrobit.

Obnavljanje hramova posle perioda proganjanja, koja je u 20. veku preživela RPC, znak je toga da društvo vraća viševekovne duhovno-moralne vrednosti, ističe protojerej Georgij Roščin.

- Tokom poslednjih 20 godina očito svedočanstvo takvog preporoda su obnavljanje hrama Hrista Spasa. Danas deluje program izgradnje 200 hramova u Moskvi, to se pozicionira ne toliko kao kajanje, mada i to je aktuelno, već neka pobeda pravde prema onom što je bilo srušeno. Jedan od puteva prema hramu vodi preko mosta patrijarha Aleksija Drugog, koji je 2000 godine izvršio veliko posvećivanje obnovljenog hrama-spomenika. Sa tog mosta se otvara lepa panorama mnoštva moskovskih crkava.