Ozonski omotač rusko-italijanske kulturne saradnje

Moskovski muzej likovnih umetnosti Puškin u unakrsnoj Godini jezika i kulture Rusija-Italija ponovo se vraća formatu koji je više puta uspešno oproban – izložbi jedne slike. Počev od 25. marta, skoro dva meseca ovde će vladati Rafaelovo platno Dama sa jednorogom.

Tako je ispalo da je u formatu izložbe jedne slike Muzej likovnih umetnosti predstavljao najčešće radove italijanskih genija Renesanse. Moskovljani se sećaju, na primer, poseta Ticijanove Venere Urbinske ili Nepoznatog sa sivim očima. Ali najviše je u sećanju ostao dolazak Đokonde Leonadra Davinčija, koji, mada se desio još u sovjetsko vreme, prvi pada na pamet. Upravo zato se slikarskom liku obraća danas direktor Muzeja likovnih umetnosti Irina Antonova kada govori o platnu Rafaela.

Lik Leonarda Davinčija je lik izgrađen na kontaktu sa gledaocem, kaže Irina Antonova. To je otkriće Leonarda. I to nastavlja Rafael. On slika svetlu sliku, koju bih nazvala ozonskim slikarstvom, tačnije slikarstvom koje je ispunjeno kiseonikom.

Dvomesečan boravak Dame sa jednorogom u Moskvi jedinstven je događaj. Naslikana još 1504. godine slika Rafaela je retko napuštala svoje stalno mestu u rimskoj Galeriji Borgeze, a van granica Italije je vožena nekoliko puta. Na put u Rusiju neprocenjivo platno priremano je vrlo brižljivo. Prvo je za Damu urađena specijalna futrola sa neophodnom mikroklimom unutar nje, zatim je naručen poseban kamion sa sistemom za provetravanje i hidrauličkim ležajevima, konačno je rezervisan avion. Svi ti napori samo podvlače ono poštovanje i poverenje koja Italija ispoljava prema Rusiji kao kulturnom partneru. Šta više, kako je primetio Antonio Đanardi Landi – italijanski ambasador u RF i inicijator posete Dame sa jednorogom Moskvi, ovaj velikičanstveni portret tesno je vezan za Rusiju: on je hronološki blizak delima Rafaela koja se čuvaju u Ermitažu – Madoni Konestabile i Svetoj porodici.