Večno upozorenje

Uoči velikog praznika Dana Pobede – uvek se uređuju vojni grobovi i sovjetskih, i stranih vojnika. Sećanje na mrtve onemogućuje ponavljanje najsurovijeg rata u istoriji čovečanstva.

Na ruskoj teritoriji se nalazi skoro 8 hiljada  stranih vojničkih grobalja. Prema različitim procenama, u Rusiji je poginulo oko 3 miliona stranih vojnika i oficira u vreme Drugog svetskog rata, kao  i drugih ratova. Rusija je postala njihovo poslednje utočište. Uslovi održavanja takvih spomen-mesta se pominju u specijalnim međuvladinim sporazumima, - kaže Evgenij Piljajev, generalni direktor Udruženja međunarodne saradnje Vojni memorijali.

Inače je RF zaključila sporazume na osnovi Ženevske konvencije iz 1949. godine o održavanju stranih vojničkih grobova na teritoriji RF sa 12 zemalja. To su između ostalih Japan, Finska, Nemačka, Mađarska. Taj dokument predviđa održavanje grobova stranih vojnih lica.  Drugo  su grobovi vojnih zarobljenika.

U skladu sa tim dokumentom, održavanje grobova i memorijala se vrši na račun Rusije. Što se tiče memorijala to je inicijativa  domovine poginulih vojnika.  Izuzetak je Nemačka. Ona je preuzela obavezu  održavanja grobalja i izgradnju novih  memorijala  i na svojoj, i na ruskoj teritoriji, - kaže Evgenij Piljajev.

Nemački savez za održavanje vojnih grobova se bavi tim problemom od 1918. godine. Na teritoriji Rusije od 1992. godine, kada je bio zaključen taj sporazum, oni su zajedno s ruskim stručnjacima ekshumirali 250 hiljada ostataka nemačkih vojnih lica, ali ih nisu poslali u domovinu, nego  ponovo sahranivali na ruskoj teritoriji.  Velika groblja nemačkih vojnika se nalaze u Pskovu, Novgorodu, Krasnodarskoj pokrajini i kod Rževa, gde je 1942.-1943. godine bila vođena Rževska bitka. Tamo se do sada ponovo sahranjuju ostaci nemačkih i sovjetskih vojnika, – ističe rukovodilac Udruženja.

Posebno mesto, svakako, zauzima groblje nemačkih vojnika, koji su poginuli kod Rževa. Ono je uređeno, tamo i danas sahranjuju ostatke vojnika. Tamo ili neposredno pored grobova sovjetskih vojnika. Neka svi vide  čemu je vodio taj rat.

Prema rečima Evgenija Piljajeva, danas organizacija  Vojni memorijali revidira groblja i memorijale. Od 1100 grobova vojnih zarobljenika je potpuno uređena polovina.  Neophodni radovi će biti nastavljeni, za te svrhe se izdvajaju sredstva iz federalnog budžeta.