Novi graditeljski poduhvat Emira Kusturice: Trebinjska Crkvina kao Sveta gora

Proslavljeni režiser Emir Kusturica započinje novi građevinski poduhvat u kome Crkvinu, najpoznatiju vjersku i turističku destinaciju Trebinja, planira da pretvori u novu Svetu goru.

Ideja se, prema Kusturičinim riječima, odnosi na spoljnu svetogorsku arhitekturu brda, koje, sa svih strana gledano, dominira Trebinjem.

“Želimo da se Crkvina opasa fragmentima svetogorske arhitekture, odnosno da joj se uradi fasada Svete gore, a da Trebinje postane jedinstven grad u svijetu“, objašnjava Kusturica.

On će, s iskustvom graditelja Andrićgrada i Drvengrada, odlučivati i o uređenju ostalog dijela kompleksa Crkvina, zajedno s poznatim arhitektima i duhovnicima, poput vladike Grigorija i igumana Save, koji će biti članovi komisije konkursa, koji je raspisan za rješenje cjelovitog kompleksa Crkvine u smislu duhovne, kulturne, ugostiteljske i turističke namjene.

Konkursom se preporučuje sklad mediteranske i hercegovačke arhitekture s modernim arhitektonskim izrazom i jasno definisanim odnosom prema tradicionalnom graditeljstvu sredine, a posebno se očekuje upotreba tradicionalnih materijala, kao što su kamen i drvo.

Iako je najavio da gradnju nove stare Svete gore vidi u kontekstu korištenja kamena sa urušenih austrougarskih kula oko Trebinja, za koje su oni koji su prije nekoliko godina osporavali njihovo odvoženje u Andrićgrad isticali da nemaju ništa protiv ako će se tim kamenom graditi u Trebinju, Kusturica još ne zna da li će koristiti taj kamen.

Kaže da je svjestan da “karaule iz kojih su šuckori 28. juna 1914. godine istrčavali i u centru grada vješali najuglednije Trebinjce – nisu nikakve istorijske vrijednosti“, ali da još nema odobrenje korištenja ovog kamena.

“To je veliko pitanje zato što ja ne znam čije je to vlasništvo i ko može da da odobrenje, ali, pošto su te kule manje-više već raspadnute, bilo bi logično da služe nečem drugom, a ne da ostanu da se još više raspadaju, dakle da se iskoriste za nešto drugo ili da se rekonstruišu“, kaže režiser.

Ono što je, međutim, u potpunosti izvjesno jeste novi izgled Crkvine i njene buduće vizure i način sagledavanja ovog prostora iz različitih pozicija u gradu, ali i vizure i pogledi sa kompleksa prema gradu.

“Crkvina bi, u svakom slučaju, trebalo da liči na jedno uzvišeno brdo, gdje se svetogorske fasade preslikavaju, stavljaju jedna pored druge u posebnoj dinamici, koju će arhitekte da odrede“, dodaje Kusturica.