Kina: Kraj dogme o jednom detetu

Kina je danas jedna od najrazvijenijih i najbogatijih zemalja u ekonomskom smislu i više nema potrebe za politikom jednog deteta.

Vest da je Narodna Republika Kina ukinula politiku jednog deteta nije iznenadila pažljive posmatrače kineskih prilika.

Peking već dugo razmatra mogućnost odustajanja od kontroverznog zakona koji koči skladan razvoj društva. Politika ublažavanja počela je pre dve godine, kada je Peking parovima u kojima je jedan od roditelja jedinac dozvolio da imaju dvoje dece.

Ovaj zakon, naime, poremetio je socijalnu strukturu u zemlji u kojoj su snažne patrijarhalne vrednosti, zbog čega se rađa mnogo više dečaka nego devojčica. U ruralnim predelima postoje čitave oblasti koje su naseljene isključivo muškarcima. Kineske vlasti su sada rešile da se suoče sa ovim ozbiljnim društvenim problemom.

Politika jednog deteta je bila na snazi 36 godina i ticala se Han naroda, odnosno naroda koji na Zapadu nazivaju Kinezima. Ona se nije odnosila na 56 nacionalnih manjina, uključujući i stanovnike Tibeta, Hongkonga i Makaoa.

Uprkos restrikcijama koje su nametnute parovima u Kini, politiku jednog deteta su proteklih decenija podržavale Ujedinjene nacije, koje su hvalile Peking zbog njenog doslednog sprovođenja.

Ukidanje politike jednog deteta je postao ekonomski i društveni imperativ.

„Glavni problem su bili nedostatak hrane i nerazvijenost zemlje. Tadašnje vlasti su razmatrale mogućnost kako da za sve stanovnike obezbede hranu. Danas je Kina jedna od najrazvijenijih i najbogatijih zemalja u ekonomskom smislu i više nema potrebe za tom politikom“, objašnjava za Sputnjik Radosav Pušić, profesor na Katedri za orijentalistiku Filološkog fakulteta Univerziteta u Beogradu.

Cilj ukidanja ovog zakona nije samo da se uskladi broj muškaraca i žena, već i da se spreči starenje stanovništva. Odnos mlađih i starijih generacija je znatno više u korist ovih drugih nego što je to slučaj u drugim zemljama u razvoju, poput Indije. U Kini je 2014. godine rođeno 16,8 miliona dece, odnosno 470.000 više nego prethodne godine. Veliki broj kineskih parova, međutim, ne planira drugo dete iz ekonomskih razloga.

Kako će se ukidanje ove politike odraziti na Kinu, zemlju od milijardu i četiri stotine pedeset miliona stanovnika?

„Teško je reći, jer je Kina jedno od najdinamičnijih društava na svetu. O posledicama ove odluke još nije moguće donositi sud“, kaže Pušić.