Šta treba znati o pet najvažnijih hramova Sankt Peterburga?

1. Petropavlovska crkva: carska grobnica i „zaštitni znak“ grada

Ilustracija: Shutterstock

Petropavlovska crkva je najstariji hram Peterburga (temelj je izgrađen 1712. godine) i ujedno najviši u starom delu grada. Zajedno sa oštrim pozlaćenim šiljkom visok je 122,5 m. U centru grada po zakonu ne može da se gradi objekat koji bi imao veću visinu.

Prvi ruski imperator i osnivač Sankt Peterburga Petar I hteo je da hram nove ruske prestonice bude viši od zvonika Ivana Velikog u staroj ruskoj prestonici, tj. u Moskovskom kremlju. Petropavlovska crkva još nije bila završena kada je Petar Prvi premestio u nju iz Moskve grobnice ruskih careva. Ovde su sahranjeni gotovo svi ruski imperatori, počev od samog Petra I pa sve do Nikolaja II koga su boljševici mučki ubili 1918. godine.
Ilustracija: Shutterstock

Pozlaćeni anđeo na vrhu šiljka je jedan od najprepoznatljivijih simbola Sankt Peterburga i neka vrsta njegovog zaštitnog znaka. Visinski radnici su 1997. godine restaurirali vetrokaz i tom prilikom su u njemu pronašli cedulju koju su ostavili njihovi prethodnici, restauratori iz 1960-ih. Cedulja sadrži jadikovke zbog kratkih rokova i malih plata. Posle toga je uveden običaj da visinski radnici svaki put kada popravljaju vrh Petropavlovske crkve ostave na visini od 122 metra cedulju kolegama iz budućnosti.

Savet: U ponoć i u podne zidni sat na crkvenom zvoniku svira nacionalnu himnu, a tokom leta na trgu ispred crkve možete slušati „koncerte“ sa melodijama crkvenih zvona.

2. Isakijevska crkva: Najbolji vidikovac u Peterburgu
Ilustracija: Shutterstock

Hram svetog Isakija je najprepoznatljiviji objekat Peterburga, između ostalog i zbog ogromnih razmera. To je po visini treći hram u Evropi. Njegova pozlaćena kupola se vidi na desetine kilometara unaokolo. Hram je građen 40 godina (1818-1858) i za to vreme su Peterburžani negodovali zbog toga što je suviše glomazan i nesrazmeran sa okolnim objektima, ali su ga na kraju prihvatili, tako da se danas Peterburg ne može zamisliti bez „Isakija“.

Turisti se neće pokajati ako ulože trud i „osvoje“ 262 stepenika do kolonade. To je galerija sa stubovima koja opasuje kupolu otprilike na visini 15. sprata ili na 44 metra od podnožja. Odatle se na sve strane vidi Peterburg izbrazdan rekama i kanalima. Na kasi muzeja i u automatima na ulazu u kolonadu prodaje se posebna karta. U sezoni „belih noći“, tj. od juna do avgusta, u kolonadu se može ući do 4 časa ujutro.
Ilustracija: Shutterstock

Savet: Najbolji pogled na Isakijevsku crkvu se pruža iz centra Isakijevskog trga gde je statua cara Nikolaja I na konju.

3. Hram Vaskrsenja Hristovog na Krvi

Ilustracija: Shutterstock

Ovaj hram je poznatiji kao Spas na Krvi. Kao osnova za njegov arhitektonski oblik poslužili su srednjovekovni hramovi, a skice mozaika i enterijera slikali su majstori ruskog romantizma s kraja 19. veka. Temelj je postavljen 1883. godine na mestu gde su teroristi ubili cara Aleksandra II.

Unutrašnjost hrama je oslikana mozaicima koji zauzimaju površinu od 7 kvadratnih kilometara. Hristov lik u mozaiku ispod centralne kupole prikazan je tako da uvek gleda pravo u vas, nezavisno od toga u kom delu hrama se nalazite. A u zapadnom delu hrama, suprotno oltaru, ispod kivorijuma od jaspisa čuva se fragment kaldrme na koju je eksplozija bombe odbacila cara Aleksandra II.

Ilustracija: Shutterstock

Savet: Nemojte se zadovoljiti samo obilaskom hrama spolja. Na kasama muzeja se za 200 rubalja nudi audio-vodič na raznim jezicima. On će vam pomoći da više saznate o umetničkim tehnikama i korišćenom materijalu. Svakog dana u 7:30 ujutru ulazak u hram na bogosluženje je besplatan.

4. Kazanska crkva: Pravoslavna svetinja uokvirena „vatikanskim“ stubovima

Ilustracija: Lori/Legion-Media

Kolonada koja pravi polukrug oko Kazanske crkve liči na onu u vatikanskoj bazilici svetog Petra, ali je zapravo tako maskirana činjenica da je crkva okrenuta bočno prema Nevskom prospektu – glavnoj ulici Peterburga. To je zato što prema crkvenim kanonima oltar treba da bude okrenut prema istoku.

Kolonada danas nije otvorena za šetače, ali je crkva otvorena od rane zore i ulaz je besplatan, s obzirom da je to hram u kome se svakodnevno vrše bogosluženja.

Kazanska crkva je osveštana 1811. godine, a godinu dana kasnije je postala simbol pobede koju je Rusija odnela nad Napoleonom. Statue dvojice glavnih vojskovođa iz tog rata postavljene su u parkiću ispred crkve. Sa zapadne strane je spomenik Barklaju de Toliju, a sa istočne Mihailu Kutuzovu, junaku Tolstojevog „Rata i mira“.

Ilustracija: Shutterstock

Savet: Najbolji pogled na Kazansku crkvu se pruža sa suprotne strane Nevskog prospekta, kroz prozor kafe-bara „Zinger“ na spratu knjižare „Dom knjige“ (Nevski prospekt 28).

5. Smoljni hram: Crkva predivnih boja, koja je lepa sa svake strane

Ilustracija: Lori/Legion-Media

Smoljni hram se nalazi izvan starog centra grada. Ponekad je teško doći do njega, jer se reč „Smoljni“ u Peterburgu koristi i kao naziv zgrade gradske vlade koja se nalazi u susedstvu. „Pravi Smoljni“ ćete prepoznati najpre po velikom broju parkiranih turističkih autobusa ispred njega i po mladencima koji piju šampanjac (svaka peterburška porodica koja drži do sebe ima u svom albumu svadbenu fotografiju sa ovog mesta). 

Ilustracija: Lori/Legion-Media

Arhitektonska osobenost hrama sastoji se u tome što on nema čeonu fasadu, tj. svaka fasada mu je čeona, tako da je hram podjednako lep sa svake strane, pa čak i iz pravca savremenog rejona na suprotnoj obali reke Neve. Smoljni je okrečen tako da se utapa u boju neba iznad grada – preliva se u jarko plavim nijansama na suncu, a kada je vreme tmurno postaje sivkast. Od ćudljive peterburške klime zavisi u kakvom ćete ga „ruhu“ vi zateći.

Danil Litvincev,
Ruska reč