RT: Od bombardera s propelerima do aviona pete generacije: „Suhoj“ obeležava 80 godina postojanja

Jedan od najpoznatijih ruskih proizvođača vojnih i civilnih aviona, konstruktiorski biro "Suhoj", obeležava 80 godina postojanja. 

Kompanija "Suhoj" duguje ime svom prvom vodećem inženjeru - Pavlu Suhoju i svoju istoriju do 1939. godine, kada je njegov tim dobio zadatak da pokrene serijsku proizvodnju prve mašine - lakog bombardera Su-2. Sam Suhoj je do tada već bio veoma iskusan vazduhoplovni inženjer, koji je godinama radio zajedno sa još jednim istaknutim sovjetskim dizajnerom aviona, Andrejem Tupoljevim.

Su-2: Prvi

Su-2 je bio "Suhojeva" prva mašina - tim je osmislio, testirao i stavio u upotrebu. Avion je bio jednomotorni dvosed laki bombarder, sposoban za blisku vazdušnu podršku i izviđačke misije.

Izgrađeno je oko 900 mašina ovog tipa, a sovjetska vojska ih je aktivno koristila tokom prve tri godine, onog što je postalo poznato kao Veliki patriotski rat. Međutim, Su-2 je bio jedini avion koji je "Suhoj" serijski proizvodio tokom ere Drugog svetskog rata. Ostali avioni, kao što su Su-1 i Su-3, ili su ostali prototipi ili su proizvedeni u veoma ograničenom broju.

Su-7: Prvi mlaznjak

Tim inženjera "Suhoja" bio je jedan od prvih koji je eksperimentisao sa mlaznim avionima u SSSR-u, prototipove mešovitog pogona kao što su Su-5 i Su-10 tokom 1940-ih godina. Međutim, dizajnerski tim je raspušten 1949, da bi se ponovo sastao 1953. godine.

Su-7. © Wikipedia / Konflikty.pl

Lovac-bombarder Su-7 postao je prvi serijski turbomlazni avion koji je sovjetska vojska usvojila 1960. godine i koristila do kasnih 1980-ih godina. Gotovo 2000 aviona je proizvedeno i široko korišćeno u SSSR-u i drugim zemljama. Smatra se da se Su-7 i dalje koristi u Severnoj Koreji.

Prelazak na borbene avione ...

Iako je tim imao najviše iskustva u oblasti bombardera, nije se libio da proizvede svog čistog lovca. Proizveden je Su-9 krajem 1950-ih, a njegova modernizovana verzija Su-11 nedugo zatim.

Su-9. © Wikipedia / Alan Wilson

Potom je Su-15 postao vrhunac borbenih aviona "Suhoj" za vreme sovjetske ere. Proizveden 1960-ih, Su-15 je do kraja raspada Sovjetskog saveza ostao okosnica snaga za vazdušnu odbranu SSSR-a. Presretač je učestvovao u većini incidenata s avionima koji su narušili sovjetski vazdušni prostor.

Su-15. © Wikipedia

Nakon toga su došli revolucionarni Su-27 (i njegovi znatno modernizovani naslednici, Su-30 i Su-35). Avion je postao ikona, a koji je ostao u aktivnoj službi u Rusiji i širom sveta. Avion se pokazao kao pouzdan i okretan, a koristi ga i akro-grupa "Ruski vitezovi".

Su-35S. © Wikipedia / Vitaly V. Kuzmin

… ali ostati veran bombarderima
 

Suhoj je tokom svoje ere ostao plodonosan u svom zaštitnom znaku, bombarderskom vazduhoplovstvu, s tim da je kompanija dizajnirala i izgradila širok spektar bombardera. Porodica lovaca-bombardera Su-17/20/22 postala je jedna od najmasovnijih proizvoda sa napravljenih oko 3.000 letelica, a koje i dalje postoje u službi u nekim zemljama.

Sirijski Su-22 tokom akcije bombardovanja 2018. godine, © AFP / Rami al Sayed

Dok Su-24 pokazuje znakove starosti, on i dalje ostaje radna snaga ruskih vazduhoplovnih snaga. Taktički bombarder je doživeo aktivnu upotrebu tokom tekuće antiterorističke operacije u Siriji.

Par Su-24s tokom punjenja goriva. ©  sukhoi.org

Njegov naslednik, Su-34, već je u službi i neprestano zamenjuje svoje starije rođake u ruskim bombarderskim eskadrilama.

Su-34. ©  sukhoi.org

Su-25 i njegove modernizovane varijante ostaju jedina i istinska bliska vazduhoplovna podrška. Teško naoružan i oklopljen, avion se dokazao u više sukoba širom sveta.

Ruski Su-25 tokom povratka iz Sirije. ©  Sergej Pivovarov

U budućnost
 

Kompanija "Suhoj" razvila je jedini ruski borbeni avion pete generacije - Su-57, koji je u toku razvoja bio poznat i kao PAK FA i T-50. Nakon opsežnog testiranja desetak prototipova, vrhunski avion je ušao u serijsku proizvodnju ove godine.

Su-57. ©  sukhoi.org