Crkva u Nici ponovo je ruska

Najveća pravoslavna crkva Evrope – Sveto-Nikolajevska saborna crkva u francuskoj Nici ponovo je proglašena za vlasništvo Rusije. Takvu presudu juče je potvrdio lokalni apelacioni sud. Suđenje povodom tog slučaja između Rusije i francuske Pravoslavne asocijacije Nice trajalo je već nekoliko godina.

Saborna crkva je dobro poznata u Evropi ne samo kao najveća ruska pravoslavna crkva u inostranstvu. Ovde se nalazi i bogata zbirka ikona i drugih dela crkvene umetnosti, koje su svojevremeno dovezli iz Rusije emigranti.

Istorija crkve tesno je vezana za tragične stranice života carske porodice. Sagradila ju je ruska carica Marija Fjodorovna u znak sećanja na carevića Nikolaja koji je umro 1865. godine u Nici. Zemljište za crkvu kupljeno je od ličnih sredstava carske porodice. Izgradnja je trajala skoro 10 godina, od 1903. do 1912. Korišćeni su najbolji evropski materijali: nemačka fasanda cigla, italijanski crep za kupole i majolika. Kupola zvonika i svih 6 krstova na kupolama pokriveni su zlatom, mnogoborjni svodovi, niše za prozore, svodovi vrata i južne fasade, ukrasi na zvoniku napravljeni su ručno od rezbarenog belog mermera. Na osvećenje crkve u Nicu je doputovao Nikolaj Drugi. Vrlo brzo parohijani crkve Svetog Nikolaja postali su mnogobrojni Rusi koji su živeli na Azurnoj Obali. Mnogo od njih su bili sahranjeni ovde, na ruskom groblju u Nici. A u podrumu crkve i do danas se nalazi Muzej ruske kolonije grada.

Ipak Rusija nije bila dugo vlasnik arhitektonskog remek-dela. Posle revolucije 1917. godine vlasti su izdale crkvu na skoro 90 godina jednoj od pravoslavnih zajednica grada, koja se nalazi pod protektoratom Konstantinopoljske patrijaršije.

U odluci francuskog suda rečeno je da ruska država ima pravo da vrati u vlasništvo crkvu sa placom i svom imovinom, među kojom je unikalni ikonostas od 300 ikona. Zanimljivo je da je slučaj povodom Sveto-Nikolajevske saborne crkve drugi u kojem Rusija izlazi kao pobednička strana. Sličnu odluku francusko pravosuđe jednom je već donelo 2010, rekao je za Glas Rusije rukovodilac Uprave Moskovske patrijaršije za strane ustanove RPC arhiepiskop Jegorovski Mark.

Radi se o tome što je crkvu izgradila ruska država i pripadala je carskoj Rusiji. Zatim se desilo tako da je pravo valsništva bilo predato lokalnoj crkvenoj opštini. I oni su vršili bogosluženja u toj crkvi. Ali rok izdavanja je prošao, i država koju predstavlja abasada RF u Francuskoj zatražila je obnovu ugovornih odnosa. Ipak crkvena opština je odbila da napusti crkvu. Francuski sud tada je priznao parvo ruske države.

Uprkos odluci suda Pravoslavna asocijacija Nice odbila je da ispuni odluku i predala je žalbu. Mada je još jednom Rusija dobila na sudu, još je rano postaviti tačku na sudski proces. Ako Pravoslavna asocijacija Nice ponovo ne prihvati odluku apelacione instance, slučaj će biti predat u Pariz i može da traje još nekoliko godina.

Bez obzira na sudske peripetije, Ruska crkva povratak hrama naziva obnovom istorijske pravde i nada se da će uskoro saborna crkva obnoviti svoju istorijsku misiju – objedinjavanje ruskih sunarodnika u Francuskoj.