Crkva će početi da govori na obnovljenom jeziku

Jezik bogosluženja Ruske Pravoslavne Crkve (RPC) će postati razumljiviji. U Moskovskoj patrijaršiji se sprema nacrt dokumenta o reformi crkvenoslovenskog jezika. Predlaže se da se mnoge reči i izrazi zamene ekvivalentima, koji će savremenim vernicima biti jasniji.

Sami sveštenici adaptaciju tekstova bogoslužbenih kanona nazivaju vrlo važnim i neophodnim korakom. To neće biti korisno samo s tačke gledišta odnosa između Crkve i društva, već i za čuvanje tradicije, ubeđen je prvi zamenik predednika obrazovnog komiteta RPC arhimandrit Kiril Govorun.

Dokument odražava zabrinutost većine pomesnih Pravoslavnih Crkava za to na koji način se tradicionalna načela Crkve mogu preneti modernom čoveku. To je vrlo složeno pitanje. Jer, s jedne strane sve Crkve su nosioci tradicije i vekovne istorije, koja predstavlja ogromnu vrednost. S druge strane, to bogatstvo na neki način treba preneti savremenom društvu.

Crkvenoslovenski jezik, čiju azbuku su stvorili hrišćanska braća-propovednici Kiril i Metodije u ruskom Pravoslavlju se od samog početka smatrao sakralnim jezikom bogosluženja, kao na primer, latinski za Sveti presto. Glavna osobenost takvih jezika sastoji se u tome što se na njima ne govori, to znači da se oni ne razvijaju i da sa vremenom većina prestaje da ih shvata. U engleskoj govornoj sredini ovo pitanje je rešeno uz pomoć mnogobrojnih prevoda, uključujući i takozvanu Simple English Bible, u kojoj se koristi svega 3.000 reči. Vatikan je naišavši na sličan problem 1962. godine zvanično dozvolio da se bogoslužbeni čin s latinskog prevede na različite nacionalne jezike. Neke pomesne Pravoslavne Crkve, na primer Srbska i Bugarska, takođe su rešile da idu putem najmanjeg otpora i dozvolili su da se u nekim hramovima služba odvija na savremenim dijalektima. U Rusiji se prvi prevod Biblije na ruski jezik pojavio tek u 19. veku. Uostalom, svojevrsno uproštavanje crkvenoslovenskog jezika odvijalo se tokom razvoja Pravoslavlja nastavlja arhimandrit Kiril Govorun.

Čim su prve knjige bile prevedene na crkvenoslovenski jezik i dospele na naše tle već su počele da se menjaju. Knjige su morale da se umnožavaju, a to je značilo da su ih pre štampanja knjiga prepisivali živi ljudi. Iz drevnih vremena nema nijednog rukopisa koji bi bio stoprocentno identičan sa svojim originalom. Proces prepisivanja rukopisa predstavljao je živ proces adaptacije jezika.

Prvi primer savremene adaptacije crkvenoslovenskog jezika biće ponovno izdavanje jedne od najvažnijih crkvenih knjiga „Trioda“. To je zbornik tekstova bogosluženja predpashalnog, pashalnog i poslepashalnog perioda. Upravo ove praznične službe se smatraju jednim od glavnih. Treba dodati da je bilo planirano da se ova knjiga adaptira pojednostavljenim jezikom još pre revolucije 1917. godine. Pod rukovodstvom tadašnjeg mitropolita Sergija Stragorodskog, koji je kasnije postao Patrijarh Moskovski i cele Rusije stvorena je cela komisija u koju su ušli vodeći ruski bogoslovi i filolozi. Međutim, svi radovi su prekinuti zbog revolucije. Sadašnje obnovljeno izdanje „Trioda“ zasnivaće se na naučnim istraživanjimai biće dopunjeno savremenim komentarima.