Lica ruske istorije: Jurij Dolgoruki

U Moskvi 1947. godine bio je podignut spomenik vladaru koji se smatra osnivačem Moskve. Knez Jurij Dolgoruki je jedna od najprotivrečnijih figura ruske istorije. Sin Vladimira Drugog Monomaha, Velikog kneza Kijevskog, nije želeo da se zadovolji malim i stalno je težio da osvoji Velikokneževski presto i razne zemlje. Upravo zato je i bio prozvan Dolgoruki, tačnije onaj koji ima duge ruke. O spoljašnjosti i karakteru Jurija Dolgorukov poznati ruski istoričar Vasilij Tatiščev piše: bio je velikog rasta, debeo, belo lice, sitne oči, veliki nos, dug i kriv, brada mala, veliki ljubitelj žena, slatke hrane i pića, više je voleo veselje nego rasprave o vojsci, ali sva ona je stajala u vlasti i volji velmoža njegovih i ljubimaca. Jurij Dolgoruki je sanjao da postane Veliki knez Kijevski, što je na kraju ostvario, mada je u istoriji i u sećanju potomaka ostao zapamćen kao osnivač Moskve. 1147. godine, upravo po naredbi Jurija Dolgorukog, radi zaštite granica, na nepoznatoj periferiji Severoistične Rusije, bio je osnovan grad, koji do danas nosi naziv Moskva. Neveliko naselje stajalo je na bregu iznad ušća tri reke, što se velikom knezu učinilo odgovarajućim za izgradnju stražarske kule. 1147. godine Jurij Doloruki je, vraćajući se iz pohoda na Novgorod, pisao u pismu svom rođaku i savezniku černigovo-severskom knezu Svjatoslavu (ocu Igora, junaka Slova o polku Igorevu): Dođi kod mene, brate, u Moskvu! To je bio prvi pomen buduće prestonice Rusije u Ipatjevskom letopisu. U to vrem Moskva je bila tek mali pogranični vojni punkt za Suzdaljsku kneževinu, koji je tek kasnije dobio veliki značaj zbog srednjeg položaja, na jednakom rastojanju od prirodnih predela na zapadu i istoku, na jugu i severu. Osim Moskve Jurij Dlgoruki je osnovao čitav niz gradova i tvrđava, između ostalog Dubnu, Pereslavlj-Zaleski, Kostromu.