Londonske aukcije: nedelja ruske umetnosti

Rekordnom prodajom velikog platna Viktora Vasnecova Bogatir započela je u Londonu tradicionalna ruska nedelja licitacije umetničkih predmeta. Otvorila ju je aukcijska kuća Kristi, zatim će se u licitacije uključiti Sotbi i Mek Dugal, kao i druge poznate kuće.

Kristi je istina računao na drugo veliko platno Vasilija Vereščagina Raspeće na krstu kod Rimljana. Njegova polazna cena bila je 2 miliona 300 hiljada dolara. A slika je prodata za preko dva i po miliona. Sliku je prodao Bruklinski muzej likovne umetnosti. U američkom muzeju su smatrali da se realista Vereščagin pomalo izdvaja iz opšteg masiva uzoraka ruske umetnosti s kraja 19. i početka 20. veka, predstavljenih u zbrici delima ruske moderne i avangarde. Stav muzeja se može shvatiti, ali on nikako ne umanjuje vrednost Vereščagina, smatra ekspert kuće Kristi Alina Bojko.

Raspeće na krstu kod Rimljana je poslednja slika iz trilogije koju je umetnik naslikao na temu smrtne kazne. Ona je bila naslikana posle platna Gušenje indijskog ustanka od strane Engleza i Pogubljenje zaverenika u Rusiji. Tema koja objedinjuje tri rada je surovost smrtne kazne, koja se praktikovala u tri velike imperije – Rimskoj, Britanskoj i Ruskoj. Svaki od radova simbolički islustruje momenat najveće provere etike koju je prolazila svaka od tri države. U tom slikarstvu se vidi osuda nemilosrdne državne mašinerije. Kao odgovor na kritku koja se čula na račun tih slika kod Engleza i Rusa, Vereščagin je proročko govorio: Oceniće ih za sto godina, ove slike će živeti.

Nažalost, ne polazi za rukom da se trilogija okupi na jednom mestu. Jedna od njih – rusko pogubljenje – čuva se u Moskovskom muzeju savremene istorije, rimska je sada na licitaciji, a britanska varijanta je odvano nestala iz vida. Slika koju je sam slikar prodao na aukciji 1891. godine tobože se čuvala u nekom američkom muzeju, ali zatim joj se trag izgubio.

Stručnjak Kristi Evelin Hitkoat Amoeri ponosi se time što je za aukciju dobijena slika najskuplje umetnice ruske avangarde Natalije Gončarove. Njeno platno Proleće nudilo se sa startnom cenom od 900 hiljada dolara.

Najverovatnije ovo platno je naslikano 20-ih godina, govori ekspert, kada je umetnica živela u Parizu i radila ne samo u slikarstvu, već i u oblasti scenografije, mode, izrade plakata, dizajna interijera, grafike i književne ilustracije. Naravno, za to je imala ekonomsku potrebu, ali ipak u osnovi tako burne delatnosti leži privrženost Gončarove ideji sinteze u umetnosti. Natalija Gončarova je poklonila sliku Proleće svom drugu, ocu aktualnog vlasnika Ronalda Alija. On je bio kustos zbirke savremenog slikarstva galerije TEjt od 1965. do 1986. godine. Platno Proleće Gončarova je izvela u svom neoprimitivističkom maniru.

Ako se govori o kući Sotbi, najzanimljiviji predmeti izneti na akciju ove nedelje potiču iz kolekcije letonskog pravnika Artura Hamana, koji je krajem Drugog svetskog rata emigrirao u Nemačku. Skuplje od ostalih se prodaje Grad osuđeni Nikolaja Reriha – 600-900 hiljada dolara i Svetionik kod Berze u Peterburgu Alekseja Bogoljubova – 750-1050 hiljada dolara.

Između ostalog, cene slika ruskih umetnika iz godine u godinu samo rastu.