Presušuje novac od indirektnih prihoda

Naime, osim negativnih trendova u ekonomiji BiH, koji se odražavaju u padu proizvodnje, potrošnje i zaposlenosti, na naplatu poreza utiče i efikasnost ubiranja prihoda, kretanje poreznih dugova i obim poreznih i carinskih prevara.

         A naplata poreza ima klizeći trend. Naime, rast neto prihoda od indirektnih poreza u julu 2012. od 4,75 posto nije bio dovoljan da se kompenzira pad prihoda u prethodnom mjesecu.

         Prema preliminarnom izvještaju UIO o naplati indirektnih poreza za sedam mjeseci ove godine, naplaćeno je 16 mililiona KM prihoda manje nego u istom periodu 2011. ili 0,6 posto.

         U julu je tako naplaćeno neto prihoda od indirektnih poreza u iznosu od 458,417 miliona KM ili 4,75 posto više nego u istom mjesecu 2011, a na nivou sedam mjeseci naplaćeno je 2,783 milijarde KM netoprihoda. 

          Posmatrajući osnovne grupe prihoda od indirektnih poreza jedino su se prihodi od PDV-a zadržali na nivou iz prvog polugudišta prošle.godine .

         Taj trend je nastavljen i u julu, kada je zabilježen rast neto prihoda od čak 8,5 posto. S druge strane, naplata prihoda od PDV-a od izbijanja globalne ekonomske krize je opterećena rastućim povratima i dugovima po osnovu prijavljenog, a neplaćenog PDV-a.

          U periodu januar – juli isplaćeno je neznatno više povrata indirektnih poreza.

          Međutim, analiza strukture isplaćenih povrata pokazuje povećanje povrata obveznicima za 13,3 miliona KM ili 3,02 posto.

          Istovremeno, evidentno je smanjenje povrata međunarodnim organizacijama i po projektima.

          Zanimljivo je i da snažan porast akciza na cigarete od 25 posto nije bio dovoljan da kompenzira veliki pad akciza na derivate nafte od 28 posto. 

           Poređenje naplate akciza po grupama proizvoda za sedam mjeseci 2012. sa godišnjim projekcijama Odjeljenja ukazuje na zabrinjavajuće trendove kod derivata nafte.

          Prilikom projektovanja prihoda za 2012. uzeti su u obzir dosadašnji negativni trendovi u naplati akciza i putarine na derivate koji su rezultat djelovanja ekonomske krize i diferenciranog oporezivanja derivata na obim i strukturu potrošnje derivata.

          Međutim, podaci ukazuju da su tekući trendovi daleko lošiji u odnosu na pesimistične projekcije Odjeljenja.

          Iako je i naplata prihoda akciza na cigareta za sedam mjeseci 2012.za pet posto veća nego u istom periodu 2011. ipak je ispod godišnjih projekcija Odjeljenja.

          Razlog za to su značajne oscilacije u obimu i strukturi brendova koji se plasiraju na tržištu, kao rezultat oštre borbe između nekoliko kompanija iz duhanske industrije u cilju preuzimanja tržišta cigareta, koje se kontinuiranim povećanjem akciza konstantno smanjuje. 

          Istovremeno, i pored značajnog rasta cijena i vrijednosti ukupnog prometa, dolazi do pada potrošnje i prekompozicije zahvatanja iz rastuće maloprodajne cijene u korist državnih prihoda, a na štetu dobiti.