Sahranjen vojvoda Milan Svetozarov Dobrašinović,počasni predsjednik sekcije za Zaostro

Na dan sahrane vojvode  Milana  Svetozarova Dobrašinovića iz Gornjeg Zaostra, dana 6.08.2013., predsjednik Regionalnog odbora Udruženja Berane Goran Kiković izgovorio je ove riječi:

 

 

''Ožalošćena porodico, 

dragi prijatelji,

 

Na Ilindan prestalo je da kuca jedno veliko srce,  toliko veliko, da je u njemu imalo mjesta za sve ljude. Teško je svima nama danas naći riječi, kojima bismo opisali prazninu koja je nastala njegovim odlaskom na vječni počinak. Posebno je meni danas teško,  jer nijesam vičan ovakvim govorima, ali pošto mi je pokojni Milan  Svetozarov Dobrašinović bio prijatelj i očinski se odnosio prema meni imam i obavezu više da kažem par riječi o njemu. Ponajprije da je nemoguće za nekoliko minuta i sa nekoliko riječi kazati sve o čovjeku kakav je bio Milan, jer  je na našim prostorima  čovjek posebna priča i istorija. Svaki čovjek ima svoje rođenje, život i kraj. 

 

Milan  Svetozarov Dobrašinović je rođen 1937. godine u Beranselu kod Berana. Osnovnu školu završio je u Gornjem Zaostru, a višu realnu gimnaziju u Beranama. Sin je Svetozara Dobrašinovića, predratnog predsjednika Manastirske opštine. Bio je oličenje svih ljudskih vrlina koje krase jednog poštenog i iskrenog čovjeka. Svojim časnim životom zavrijedio je da se mi, njegovi prijatelji, bratstvenici i cijela Limska dolina rado sjećamo njega i svega onoga što je učinio za svoje prijatelje i ovaj kraj. Imao je teško djetinjstvo, jer je stasao u vremenu Drugog svjetskog rata.

 

 Milan nastankom bratoubilačkog rata 1941. godine, kao i mnoga druga djeca tog uzrasta, umjesto normalnog djetinjstva, doživje sudbinu velikog stradalnika. Međutim, dolazi do podjela poslije tog ustanka između braće - na partizane i jugoslovensku vojsku u otadžbini, poznatiju kao četnici. 

Tih dana udario je brat na brata, kum na kuma, sin na oca. Ubijani su ugledni domaćini, predsjednici opština, formirana ''pasja groblja''. Svakome je bilo jasno da počinje bratoubilački rat. To je prava istina, bez obzira na to što neki ideološki istoričari i političari, ovo negiraju i prećutkuju. Njegov otac Svetozar položio je zakletvu pred zastavom trobojkom i krunom, da će braniti srpsku zemlju od okupatora. Hrabro  se borio u stroju jugoslovenske vojske u otadžbini po ugledu na svoje pretke, iz balkanskih i prvog svjetskog rata. Prošli su sve ratne golgote i put od Vezirovog mosta preko Lijevča polja do Jasenovca.

 Majka mu je poginula 1943.godine, a oca kao ratnog komadanta i zamjenika Pavla Đurišića, na najsvirepiji način zaklaše hrvatske ustaše u Jasenovcu 1945. godine. 

       

      Šest stričeva i dva ujaka, zajedno sa oko 15.000 učesnika zbjega iz Crne Gore, bez suda i prava na odbranu, ubiše za dva dana (18. i 19. maja) 1945. godine partizani u slovenačkim šumama i jamama.

    U ratnom paklu 1941-1945. , kada je brat kidisao na brata samo zbog toga što nije iste ideologije, Milan je kao devetogodišnji dječak, prošao krvavi put od Berana do Blajburga i bio očevidac i svjedok najstrašnijeg zločina kojega počiniše Titovi partizani nad pobijeđenima u Sloveniji. Povratkom juna 1945. u Berane, njega kao devetogodišnjaka lokalne vlasti (OZNA)  zatvoriše   do juna 1946. Iako mlad bio je u kazamatu zloglasne OZNE koja je hapsila svakog ko nije mislio kao Josip Broz pa i djecu. Sa njim je bila i njegova maćeha koja mu je, kako mi je pričao, bila kao majka.

 

      Nakon završene gimnazije, završava Poljoprivredni fakultet i novinarsku školu u Beogradu. Radni vijek proveo je u poznatim velikim firmama ondašnje Jugoslavije: AIK ''ČOKA'', ''GENERALINVEST'', Beograd, ''Kobeks'' Beograd, ''RMKH Trepča'' i drugim.

  Na predlog Centralne uprave ujedinjenog Ravnogorskog pokreta Srbije, Crne Gore, Republike Srpske i dijaspore, jedini živi vojvoda generala Dragoljuba- Draže Mihajlovića, major avijacije  Jugoslovenske vojske u otadžbini, gospodin Milo Rakočević, u Parizu 17.03.2007. godine dodijelio mu je titulu vojvode. Milan Svetozarov Dobrašinović se svim svojim bićem borio za očuvanje tradicije srpstva i jugoslovenske vojske u otadžbini. Kao što sam već i rekao Milan je bio takav da su ga krasile najbolje osobine svojih predaka, jer je bio sin Svetozara Milanovog Dobrašinovića koji je bio predsjednik Manastirske opštine, ugledna ličnost, tribun i zaštitnik siromašnog naroda ovoga kraja. Slijedeći čuvene poruke svoga djeda Goluba, Svetozar nije dozvoljavao hapšenja, ubijanja, niti bilo kakve represarije prema nedužnom narodu. I tokom rata zapamćeno je više oslobođenja iz zatvora čak i kada se radilo o komunističkim borcima pa i starješinama. U većim akcijama protiv okupatora pozivao je komunističke vođe na saradnju i dogovor. Kao što je poznato Svetozar je bio i odbornik Sreske narodne skupštine, koja je u Beranama zasijedala 21. jula 1941. Godine. Taj se dan danas slavi kao Dan opštine Berane. Bio je zajedno sa svojim komadantom Pavlom Đurišićem jedan od vođa Trinaesto julskog ustanka u beranskom kraju. Ustanak je kao što je poznato brzo ugušen, a Italijani su zajedno sa Šiptarima, balistima i muslimanskim vulentarima popalili srbska sela u poličkom kraju ubijajući nedužni narod na desnoj obali Lima. Vojni komadant Ustanka vojvoda Pavle Đurišić ,čiji je štab bio u Gornjem Zaostru na poziv ugroženog naroda preduzima otpor prema neprijatelju, međutim, komunisti se nisu složili sa njegovim planom odbrane i dolazi do raskola između komande i ustanika. 

      Pavle Đurišić sa svojom vojskom se povlači iz Zaostra u Zaočku goru. Komunisti se takođe povlače u ilegalu, odakle vrše niz ubistava poznatih ličnosti u beranskoj opštini ( ubijaju Tomicu Čukića, Đorđija Bogavca, Bojčića, Božovića u Šekularu i dr.) u tom momentu Zaostro postaje centar otpora sa formiranjem četničkog pokreta u Vasojevićima, jer je  vojvoda Pavle Đurišić uspostavio vezu sa Dragoljubom-Dražom Mihajlovićem, tadašnjim vojnim ministrom jugoslovenske kraljevske vlade, zaduženim za organizovanjem otpora u zemlji. Ratni komadant Pavle Đurišić je 5. januara imenovao starješine svih vojnih formacija, a Svetozara Dobrašinovića za zamjenika pri glavnom četničkom štabu u Zaostru. Od tada Svetozar postaje četnički komadant uz zakletvu ''Za krst časni i slobodu zlatnu, za kralja i otadžbinu''. Životni put Svetozara Milanova Dobrašinoviće je završen početkom aprila 1945. godine, kao komadanta zbjega, ranjenih, bolesnih  i znemoglih ljudi, djece i žena, u Jasenovcu, zajedno sa komadantom vojvodom Pavlom Đurišićem. Tada na prijevaru učiniše likvidaciju nad vrhom četničke komande Crne Gore hrvatske ustaše, potpomognuti od strane crnogors kih separatista, ustaša i zelenaša na čelu sa Sekulom Drljevićem.

  Za sobom Svetozar ostavi sina Milana od devet godina, koji prođe kroz pakao Lijevča polja, Stare Gradiške, Zidanog mosta, prođe krvavi put do Blajburga i nazad  do Berana, gdje poslije amnestije kao dječak od devet godina odleža godinu dana. 

Bilo je potrebno, poštovani skupe, kazati nešto i o Svetozaru Dobrašinoviću,  jer njemu niko do sada posmrtni govor ne održa. Ne samo njemu nego i mnogim učesnicima ''bezgrobne vojske Vasojevića'' kojima se do današnjeg dana ne zna ni groba ni ukopa. Milan je, hvala Bogu, iza sebe ostavio punu kuću. Šest sinova i dvije kćerke. Iz dva braka.  Ostavio je i ožalošćenu suprugu Milenu koja je u danima njegove bolesti bdila nad njim. Vojvoda Milan Dobrašinović biće zapamćen kao čovjek koji je nosio najbolje osobine svojih predaka, među njima čuvenoga Goluba Dobrašinova, donjovasojevićkog glavara u vrijeme turske okupacije ovih krajeva. O njemu su napisane mnoge priče i anegdote, a postao je čuven kada ga je kralj Crne Gore Nikola Petrović jednom upitao: ''Golube, koliko ima plemena u Vasojevićima?'' Odgovorio je: ''Dva gospodaru, ljudi i neljudi.'' I Milan je pripadao onima   koji su ljude cijenili i dijelili samo na ljude i neljude. Okupljao nas je ovdje u proteklih deset godina, 7. i 8. avgusta na tradicionalnom svenarodnom saboru, gdje smo se prisjećali naše prošlosti i odavali počast našim slavnim precima koji dadoše svoje živote za krst časni i slobodu zlatnu. Na žalost, nije dočekao da i ove godine u ime domaćina, u ime svih potomaka jugoslovenske vojske u otadžbini pozove sve potomke zaraćenih stran a iz Drugog svjetskog rata na bratsko pomirenje. Za sve nas koji smo ga poznavali za Ujedinjeni ravnogorski pokret i sve srpske patriote Milanov odlazak na vječni počinak je veliki gubitak, ne samo za njegovu ožalošćenu porodicu.

 

 I ovo malo što sam vam ispričao   jasno govori da je Milan  zbog svojega opredjeljenja da služi časti i imenu, da ne obruka pretke i potomke, imao ovako trnovit i težak životni put.

Milan,   čestiti Srbin, vjernik srpske pravoslavne crkve, bio je istinski potomak onih  ratnika i junaka kakav je bio Golub Dobrašinov i drugi srbski junaci i vitezovi ''koji žive dokle sunce grije''. Veliki Njegoš je rekao: ''Blago tome ko dovijek živi, imao se i rašta roditi''. 

Želim, na kraju, da se zahvalim porodici na uručenoj zdravici i da im poželim da se u njihovom domu i bratstvu, od danas, sastajemo po mogućstvu samo na slavama, svadbama i krštenjima, a da se u njihove domove i dalje rađaju ljudi kakav je bio Milan.

 Neka mu je vječna slava i hvala za sve što je učinio i za sve što nam je značio.''