POSLE više od tri veka, na manastiru Svetog Nikole, zadužbini Stefana Nemanje u Kuršumliji, zvone zvona. U godini jubileja, devetsto godina od rođenja svetog Simeona Mirotočivog, poznatijeg u narodu kao Stefana Nemanje, na brdu iznad Kuršumlije oživela je jedna od prvih zadužbina ovog svetitelja.
- Imajući u vidu značaj ovog manastira kao prve Nemanjine zadužbine, hram Svetog Nikole trebalo je obnoviti odmah posle oslobađanja ovih krajeva od Turaka. Nažalost, obnova je usledila posle 323 godine, a nedavni dolazak monaha od velikog je značaja za svetinju koja će se tek razvijati - kaže za “Novosti” Radovan Tanasković, diplomirani turizmolog i hroničar kuršumlijskog kraja.
Po njegovim rečima, u svetinji su monasi poslednji put boravili 1690. godine. U velikoj seobi Srba pod Arsenijem Čarnojevićem sa stanovništvom su krenuli u zbeg. Tanasković navodi da u manastiru sada boravi samo jedan monah, ali i podseća na obećanja Eparhije niške, u čijoj je nadležnosti, da će se na proleće povećati broj monaha i iskušenika. Istovremeno, oživljavanje svetinje imaće i turistički značaj.
Dolaskom monaha, jerođakona Romana, svetinja je dobila dušu, smatra direktorka prokupačkog Narodnog muzeja, arheolog Julka Kuzmanović Cvetković. Istovremeno, to bi trebalo da bude i pokretač obnove čitavog manastirskog kompleksa. Ona navodi da je u planu izgradnja konaka za monahe kao i drugih pratećih objekata. Posebno značajnom ističe i činjenicu da se u svetinji sada redovno služe službe, zbog čega manastir posećuju vernici praznicima i nedeljom.
- Život u manastiru uliva nadu u oživljavanje čitavog kraja. Jer, postojalo je opšte verovanje među stanovništvom naše opštine da nam nikako ne može biti bolje sve dok Nemanjine zadužbine ne ožive - kaže Radoljub Vidić, predsednik kuršumlijske opštine. - Obnovom manastira Svetog Nikole, na neki način vratili smo dug svetom Stefanu Nemanji.
PRE ĐURĐEVIH STUPOVA
I dok objašnjavaju da niko pouzdano ne zna da li je prvo sagrađen manastir Svetog Nikole ili Presvete Bogorodice, istoričari ovog kraja ističu da su Nemanjini sinovi i Stefan Prvovenčani i Sveti Sava u biografijama navodili oprečne informacije. Inače, manastir Svetog Nikole, Stefan Nemanja namenio je svom sinu Svetom Savi, a Presvete Bogorodice, supruzi Ani, odnosno Anastasiji, koja je nakon zamonašenja bila nastojnica tog manastira... Tek potom je Stefan Nemanja otišao u Rašku, i 1168. napravio Đurđeve stupove.
SAGRAĐENI U 12. VEKU
MANASTIR Svetog Nikole i manastir Svete Bogorodice, koji je još u ruševinama, sagrađeni su između 1159. i 1168. godine i prve su zadužbine Nemanjića - kaže Radovan Tanasković. - Sagrađeni su u vreme kada je Nemanja bio udeoni knez oblasti Toplice, Kopaonika i Rasine, dok je na prestolu bio njegov najstariji brat Tihomir, a prestonica cele Srbije bila je u Raškoj. Novac za izgradnju ova dva manastira dao je vizantijski car Manojlo Komnen koji je Stefana Nemanju jako uvažavao i sa kojim se susreo u Nišu 1159. - kaže Tanasković.
