Hrišćani obeležavaju Veliki Četvrtak

Hrišćani čitavog sveta danas, 17. aprila, obeležavaju Veliki četvrtak. Taj četvrti dan Strasne sedmice je jedan od najvažnijih u nizu događaja uoči Vaskrsa. U Rusiji ga često nazivaju Čisti četvrtak. Upravo od njega počinje obredna priprema za Svetlo Hristovo Vaskrsnuće.

Ove godine sve hrišćanske konfesije slave Vaskrs istovremeno - 20. aprila.

Prema svim Jevanđeljima, kojih ima četiri, dan pre svoje smrti na Krstu Isus Hristos je okupio sve učenike da bi zajedno s njima poslednji put imao trpezu. U istoriju hrišćanstva ona je ušla pod nazivom Tajna večera. Upravo tada je bila uspostavljena jedna od glavnih tajni hrišćanske vere – Pričešća ili Evharistije, što u prevodu sa grčkog jezika znači "zahvalnost".

Za vreme evharistije vernici se simbolički pričešćuju Telom i Krvlju Hrista, objašnjava rektor Ruskog pravoslavnog univerziteta i Pravoslavnog instituta svetog Jovana Bogoslova iguman Petar Eremejev.

Veliki četvrtak je dan, kada se sećamo Tajne večere.

Svi zajedno se okupljamo u crkvama da bi se pričestili iz iste čaše Tela i Krvi Gospoda kao u ono vreme, u davnašnje doba zemaljskog života Spasitelja. Ovog dana je Bogočovek izvršio Evharistiju, odnosno, pričestio Telom i Krvlju Gospoda u vidu hleba i vina svoje učenike.

Još jedan obavezan crkveni obred, koji danas postoji ne samo u ruskoj crkvi, već i mnogim hrišćanskim crkvama u svetu, takođe je nastao poslednjeg dana pre Hristove smrti. To je običaj pranje nogu. Prema predanju, posle Večere je Isus oprao noge svojim apostolima. Taj drevni obred u RPS bio je proširen u Rusiji pre revolucije 1917. godine, te je obnovljen tek 2009. godine od strane patrijarha Kirila. Tradicionalno u glavnoj sabornoj crkvi zemlje - hramu Hrista Spasa - prvojerarh Ruske pravoslavne crkve lično pere noge dvanaest sveštenika, što odgovara broju Hristovih apostola. Između ostalog, u zapadnom hrišćanstvu episkop vrši taj obred s vernicima.

Strasnog Četvrtka u svim ruskim pravoslavnim hramovima počinju da spremaju miro. To je sveto ulje od 50 sastojaka na osnovi maslinovog ulja, mirisavih trava i smola, koje se koristi u tajni miropomazanja, ona završava tajnu krštenja. Veoma je važno, da bi miro bilo pripremljeno i osvešteno za Veliku subotu, ispričao je «Glasu Rusije» šef informativno-izdavačkog odelenja za poslove mladih RPC jeromonah Dmitrij Peršin.

U drevnoj crkvi su u to vreme krstili oglašene, odnosno, ljude, koji su u vreme Velikog posta učili osnove hrišćanske vere. To je bio jedan dan u godini, kada je bilo moguće krštenje - Velike subote. U to vreme su svi vernici dolazili u hramove, te su sveštenici krstili oglašene, a vernici su se sećali događaje Strasne sedmice, raspeće i Vaskrsnuće.

U katoličkoj tradiciji, kojoj su privrženi neki hrišćani u Rusiji, upravo od Velikog četvrtka počinje takozvano Uskršnje trodanstvo. Ovog dana, prema tradicijama latinskog obreda, svečana misa osvećenja mira i jeleja se održava samo u velikim katedralama. U vreme te procedure katolički sveštenici moraju da obnove svoje kletve, koje su izrekli prilikom hirotonije, priča generalni sekretar Konferencije katoličkih episkopa Rusije sveštenik Igor Kovalevski.

Uskršnje trodanstvo se sastoji od Velikog četvrtka, Strasnog petka, Velike subote, te se završava Svetlim Hristovim Vaskrsnućem - to je vrhunac liturgijske godine. Za vernike su to dani od posebne važnosti. Velikog četvrtka sećamo se Tajne večere i uspostavljanja tajne Evharistije i Sveštenstva. Petkom se ne služi liturgija, misa. Održavaju se specijalna bogosluženja uz sećanje na Strasti Gospodnje. To je dan strogog posta. Velike subote se blagosilja uskršnja hrana, ona se smatra danom "molitvene tišine". Glavno uskršnje bogosluženje se održava noću uoči nedelje, ono počinje kasno uveče, to je centralno bogosluženje Uskršnjeg trodanstva.

U pravoslavnoj Rusiji Veliki četvrtak takođe često nazivaju Čistim. Od tog vremena vernici počinju da se spremaju za svečanost Uskrsa – čiste sobe, mese kolače, farbaju jaja. Kod zapadnoevropskih hrišćana strasni četvrtak takođe nazivaju «četvrtkom primirja», jer su tog dana u crkvu mogli da se vrate grešnici, koji su se javno pokajali.