Pravosuđe u zaštiti tajkuna, 80 odsto privrede uništeno

Savez udruženja malih akcionara (UMA) RS i Inicijativni odbor za osnivanje udruženja građana za dobar ambijent privređivanja i življenja u RS (UZDA) organizovaće danas u Banjaluci mirni skup na kome će ukazati na katastrofalno stanje u privredi.
U ovim udruženjima ističu da će poslije protesta predati i konkretne zahtjeve nadležnim pravosudnim organima.
Sekretar Saveza malih akcionara Ognjen Jugović kaže da tužilaštvo i sudovi ne rade svoj posao i da mali akcionari zbog toga žele na ovaj način ponovo da skrenu pažnju na kriminal na koji godinama ne reaguju.
Specijalnom tužilaštvu RS zato će danas podnijeti zahtjev za hitno gonjenje počinilaca najtežih oblika organizovanog i koruptivnog kriminala i krivičnih djela protiv privrede RS i njenih građana.
- Klasičan primjer lažnog stečaja je “Fruktona”. Ogroman privredni kriminal desio se i u “Banjalučkoj pivari”, preduzeću od strateškog interesa. Imamo primjer i Petra Dušanića koji je uništio više od 20 preduzeća - kazao je Jugović.
On je istakao da je posebno zanimljiv slučaj banjalučke “Fruktone” koja je prodavala “pepsi”, jedan od najpoznatijih svjetskih brendova.
- “Fruktonu” je kupila grupa ljudi predvođena Nedeljkom Popovićem. Sa njim su bili i Ilija Sirovina i Slobodan Župljanin, a u istoj toj ekipi je i direktor banjalučke “Vitaminke” Žarko Mikić. “Vitaminka” je sljedeća koja će stradati. Preduzeće se raspada, a ekipa koja njim vlada daje 15 miliona KM pozajmice jednom preduzeću u Švajcarskoj koja je pojam svjetskog standarda. Naravno, radi se o pranju para - istakao je Jugović.
Predsjednik Inicijativnog odbora za osnivanje udruženja građana za dobar ambijent privređivanja i življenja u RS Željko Vujatović istakao je da je jedan od primjera negativne sudske prakse i spor “Euromotora” i banjalučkog “Jelšingrada”.
- Vlasnik preduzeća “Euromotor” Gostimir Ivanković 2003. godine kupio je novu halu bivšeg “Jelšingrada” za smiješno malu sumu. Ivanković nije izvršio dobar dio ugovora, ali je došao do poslovne zgrade putem hipoteke i još, ne znam kako, potražuje četiri miliona KM od “Jelšingrada”. Od toga je uspio da skine sa računa dva miliona KM, a znajući da će izgubiti spor koji je u toku, počeo je taj novac da troši na rekonstrukciju hale - kazao je Vujatović.
On je istakao da je oko 80 odsto preduzeća i privrede Republike Srpske uništeno u procesu privatizacije, a da je na desetine hiljada ljudi ostalo bez posla.
U Savezu udruženja malih akcionara ističu da sudovi namjerno odugovlače procese na štetu akcionara i radnika, a u korist tajkuna.
Mali akcionari “Banjalučke pivare” podnijeće ove sedmice krivičnu prijavu protiv Upravnog odbora ovog preduzeća koji im je, kako kažu, protivzakonito znatno umanjio broj akcija koje su u njihovom vlasništvu.
Predsjednik Udruženja malih akcionara “Spas pivare” Nedeljka Kuzmanović kaže da je rukovodstvo ovog preduzeća krajem prošle godine na osnovu odluke Upravnog odbora svim malim akcionarima, kojih ima više od 4.500, umanjilo broj akcija.
- Protiv UO “Pivare” polovinom prošle godine podnijela sam tužbu Okružnom privrednom sudu Banjaluka zbog toga što su donijeli odluku o umanjenju akcija i plaćanju gubitka našim akcijama, a sada, nakon što su to i uradili, podnijećemo krivičnu prijavu protiv UO - kazala je Kuzmanovićeva i dodala da je njoj sa 113.983 broj akcija smanjen na 9.000 akcija.
Ona je rekla da su mali akcionari bili vlasnici 36 odsto akcija “Banjalučke pivare”, ali da je to sada smanjeno na 28 odsto.
Komisija za reviziju privatizacije državnog kapitala u preduzećima i bankama RS podnijela je ranije Specijalnom tužilaštvu RS izvještaje za sva 24 kontrolisana preduzeća, koja su prodata metodom specijalne licitacije po cijeni većoj od 300.000 maraka, jer su uočili brojne nepravilnosti.
U izvještaju o izvršenoj reviziji privatizacije od juna 2006. do maja 2011. godine Komisija je navela da su cijene organizovano obarane i da su licitacije bile namještene za unaprijed dogovorene kupce i po unaprijed dogovorenoj cijeni.
Jedan od brojnih primjera malverzacija na licitaciji je i prodaja firme “Metalno” iz Zvornika u kojoj je 26,72 odsto državnog kapitala kupio Dragan Spasojević za 1,07 miliona maraka, dok je početna cijena bila 2,88 miliona KM.

Sporne licitacije
Među 24 firme za koje Komisija za reviziju privatizacije državnog kapitala u preduzećima i bankama RS sumnja da su prodate nezakonito na namještenim licitacijama su i banjalučki “Metal” i “Fop” iz Lopara koje je kupio kontroverzni biznismen iz Prnjavora Petar Dušanić.
Tu su i firme “Bentonit”, “1. maj - drvodjelska”, “Kristal”, “Malpreks”, “Merkur”, “Budućnost” iz Istočnog Sarajeva, “Drina” iz Janje, “Mehanika” iz Dervente, “Oprema” iz Bijeljine, “Ozrenturist” iz Doboja, “Perućica” iz Foče, “Put” iz Istočnog Sarajeva, “Žitopromet Drina” iz Zvornika i druge.