Na današnji dan preminuo Gavrilo Princip

 
Na današnji dan 28.04.1918. godine, preminuo je Gavrilo Princip, atentator na austrougarskog prestolonaslednika Franca Ferdinanda u Sarajevu na Vidovdan 1914. Atentat je Beču poslužio kao izgovor za vojnu invaziju na Srbiju, čime je izazvan Prvi svetski rat.

Kaznu je služio u češkom Terezinu, gde je i umro od tuberkuloze 28. aprila 1918., malo pred kraj Prvog svetskog rata. Pri kraju života je zbog loših zatvorskih uslova vrlo oslabio i imao oko četrdeset kilograma.



U unutrašnjosti ćelije smeštene u tvrđavi Terezin, danas samo u zid ugrađeni okovi za koje je Gavrilo Princip bio svezan, svedoče o njegovoj mučeničkoj smrti. Na zidu ispred ćelije ugrađena je skromna ploča sa imenom zatvorenika, glavnog aktera sarajevskog atentata, koji je poslužio vladajućoj monarhiji da ultimatumom Srbiji započne jedan od najkrvavijih ratova u svetskoj istoriji.



Grob Gavrila Principa se danas nalazi u kapeli vidovdanskih heroja u Sarajevu. Auto, Gavrilov pištolj i okrvavljena uniforma Franca Ferdinanda nalaze se u vojnoistorijskom muzeju u Beču. Metak koji je ubio Ferdinanda izložen je u češkom gradu Konopište.

O reviziji istorije i njenoj propagandi govori i nova knjiga britanskog publiciste i novinara Maksa Hejstingsa pod nazivom "Katastrofa: Evropa ide u rat 1914.", a u kojoj Srbiju definiše kao "nešto poput današnjeg Irana", odnosno izvoznika terorizma. Hejsting u svojoj knjigi nema dileme da je atentat izvela teroristička organizacija iz Beograda, a izvršilac je bio terorista Gavrilo Princip.



Novo tumačenje istorijskih događaja, kao i propaganda koja se u tom smeru stvara je uzela velikog maha i stvaraju se stereotipi kako o Prvom, tako i o Drugom svetskom ratu, pa i nedavni događaji iz bliže istorije se tumače po principu "zakona jačeg", odnosno npr. agresije NATO pakta na Republiku Srpsku, Srbiju (spisak napadnutih država je poduži) se u svetu karakterišu kao "humanitarne" intervencije u službi "demokratije".


Mural u Andrićgradu

Događaji pred Prvi svetski rat, kao što je bio i Carinski rat, jasno govore da su ondašnje zavađene imperije samo čekale povod, a atentat u Sarajevu je bio samo okidač i izgovor za napad na ionako iznurenu Srbiju iz prethodna dva Balkanska rata. Srbija je preskupo platila cenu, a veliki deo stanovništva je zauvek nestao kako bi južnoslovenski narodi bili slobodni.

Vanja Savićević,