Položaj srbskog jezika poražavajući na Kosovu i u Crnoj Gori

U jezičkom planiranju i stvaranju jezičke politike ključna je saradnja lingvističke struke i državnih institucija. Vodeće lingvističke ustanove u Srbiji, među kojima je i Odbor za standardizaciju srbskog jezika, treba da budu nosioci inicijativa u jezičkom planiranju, dok je presudna uloga države da te inicijative podrži, jedan je od zaključaka današnje, 22. po redu ovogodišnje tribine Biblioteke Srpske akademije nauka i umetnosti, u okviru koje je predstavljen Zbornik Instituta za srbski jezik SANU„Srbski jezik i aktuelna pitanja jezičkog planiranja”, objavljen posle prošlogodišnjeg naučnog skupa u Akademiji.

U razgovoru su učestvovali akademik Miro Vuksanović, upravnik Biblioteke SANU, akademik Predrag Piper, dr Sreto Tanasić, glavni urednik Zbornika, kao i prof. dr Veljko Brborić, upravnik Katedre za srbski jezik Filološkog fakulteta Univerziteta u Beogradu. Uređivački odbor Zbornika Instituta za srbski jezik SANU čine i Ivan Klajn i Predrag Piper.

Predstavljeni zbornik, takođe, ukazuje na poražavajući položaj srbskog jezika na Kosovu i Metohiji i u Crnoj Gori, a ističe i potrebu jezičkog planiranja u Hrvatskoj. Pokreće i pitanja planiranja izdavačke delatnosti, objavljivanja rečnika koji nedostaju srbskom jeziku, kao i velike gramatike, koja bi imala kodifikacijsku ulogu za druge gramatike. Zbornik se bavi i načinom na koji se jezik urušava u medijima, ali i potrebom da se internet stavi u funkciju unapređenja jezika i pravilnog izražavanja. Pojedini tekstovi bave se digitalizacijom kao važnim delom jezičkog planiranja, zatim pravilnim akcentovanjem kao neizostavnim delom jezičke norme, te praćenjem drugih jezika kada je reč o leksikografiji. Osamnaest učesnika naučnog skupa priložilo je radove za ovo izdanje, a među njima su Predrag Piper, Milorad Dešić, Miloš Kovačević, Rajna Dragićević, Rada Stijović, Marina Nikolić, Viktor Savić, Duško Vitas, Slobodan Remetić, Mitra Reljić, Jelica Stojanović i drugi.

Akademik Piper u svom radu u Zborniku, kao i u svom obraćanju na današnjem skupu, ponovio je važnost saradnje struke i države u stvaranju jezičke strategije, a profesor Brborić podsetio je na to da ovakvi zbornici treba da budu obavezni pri otkupu izdanja za biblioteke u Srbiji.

Po rečima akademika Mira Vuksanovića, upravnika Biblioteke SANU, u ovoj godini objavljena su 33 izdanja Akademije, a od toga 14 knjiga i 19 naučnih zbornika. U okviru tribinskog programa govorilo je 75 učesnika, tribine je posetilo ukupno 2.400 ljudi, a održana su ukupno 22 naučna skupa. U okviru Tribine SANU govorili su Vladimir S. Kostić, Ninoslav Stojadinović, Zoran LJ. Petrović, Ljubomir Maksimović, Mirjana Živojinović, Dušica Lečić Toševski, Dinko Davidov, Kosta Čavoški, Danilo N. Basta, Jasmina Grković-Mejdžor, Predrag Piper, Milorad Radovanović, Gojko Subotić, Ljubomir Simović, Dušan Otašević, Matija Bećković, Nada Milošević Đorđević, Marko Anđelković, Vladimir Stevanović i mnogi drugi.