Pravoslavni duh u savremenoj porodici

Iako moje spoznaje u oblasti crkvene nauke i literature nisu naročite, ipak, čitajući rukopisnu knjigu sveštenika i vjeroučitelja, izvanrednog spisatelja Milana V. Jankovića "Čuvaj svoje porodično gnijezdo", produbio sam sopstveno gledanje na porodicu i brak u spoznajama srpske pravoslavne vjere i Crkve.

Gospodin Janković, zapravo, služeći se svojim i iskustvima autora crkvene nauke i literature, nudi nam otrežnjenje od shvatanja braka i porodice u ateističkom poimanju, što nas je ovdje držalo desetljećima, nudeći nam upravo načine kako to porodično gnijezdo osjećaju i razumiju vjerujući u srpskom pravoslavnom narodu. A to je, prije svega, poštovanje i u ovom poimanju Božjih zapovijesti, ali i oslanjanje na molitvene obrede u slavu porodice i, posebno, porodičnog gnijezda kao svojevrsne svetinje.

Naravno, ovo iskustveno i naučeno gledanje gospodina Jankovića seže do savremenosti, kao novog nivoa pogleda i razmišljanja, a bez čega bi vascio posao bio uzaludnost iz prostog razloga što nova vremena nose i nove poruke i u tim porodičnim odnosima. Mnogi su sveštenici, upravo nerazumijevajući potrebu prilagođavanja novim životnim tokovima svoje svešteničke prakse, morali izostajati i postajali na neki način značajno oštećeni kao ljudi od pouke i poduke svoje parohijanske čeljadi.

A to je na neki način samo Crkvu činilo naučno i spoznajno zastarjelijom nego li ona to jeste. Jer, sve osnove crkvenog učenja nude, zapravo, mogućnost stalne komunikacije sveštenika i vjeroučitelja sa sabraćom vjernicima i onima koji bi to htjeli da jesu. U tom smislu, započinjući svoje učenje o porodici, porodičnim odnosima, braku i porodičnom gnijezdu, Milan V. Janković podstire nam stihove iz Svetog pisma, a potom daje izvore i porijeko pravoslavnog učenja o braku i porodici. Sežući ka osnovama učenja, doseže do Boga i Božjih zakona, tumačeći na sebi svojstven način pisane i prirodne zakone. Dajući naznake šta je šta, autor nudi pouzdano razgraničenje između pisanih i prirodnih zakona koji su u Božjoj dostupnosti.

Tumačeći potom vrline i grijehe, dosežući do učenja o braku i porodici (Brak je velika i sveta tajna - veli on), daje tu svjetlost Božju u braku i porodici, ali i tamu đavolju koja ide, na primjer, razvodom braka ili se poima internet igrarijama u novija vremena, tvrdeći da je taj "đavolji izum" leglo bluda. To je, dakle, to osavremenjavanje učenja, praćenje novih tokova i životnih razumijevanja. Jer, mala je brojka onih među nama koji danas ne čekaju svoje "nešto" iz tog fanatičnog internet sistema?!

U međuprostoru mnoštvo je pojedinosti koje se tiču učenja i spoznaja o braku, porodici, traganju za sobom i sopstvenošću porodice, a što proističe iz srpske pravoslavne tradicije. Naravno, s druge su strane i one pogrdnosti, kakve su, na primjer, alkoholizam kao jedan od kamenčića spoticanja u normalnosti bračnih i porodičnih odnosa.

U svakom slučaju, knjiga daje čak i obredne, molitvene pojedinosti oko braka i porodice, dovodeći do domaćinskog otjelotvorenja onog koji u Bogu i molitvi njegovoj traži sebe i svoje najbliže. Možda zbog pokajanja, a moguće i iz duboke odanosti i vjerovanja! Kraj knjige krase poetska oduševljenja velikana, episkopa Nikolaja i Jovana Jovanovića Zmaja, pa je ova rukovet duhovne poezije kao stvorena došla za kraj ovog zanimljivog, čitljivog i nadasve poučnog štiva.