U bestežinskom stanju najviše stradaju moždane arterije

Bestežinsko stanje ima najveći uticaj na moždane arterije. To je zaključak naučnika Rusije i SAD, koji proučavaju rezultate zajedničkog projekta „Bion-M“. Projekat istražuje uticaj svemirskih uslova na žive organizme.

U proleće i leto ove godine ruski i američki stručnjaci lansirali su u svemir ozbiljan desant – miševe, gekone, akvarijumske ribice, biljke i mikroorganizme. Mesec dana u bestežinskom stanju – ovaj let je bio najduži u istoriji svemirskih putovanja broda sa životinjama. U avgustu u Moskvi, u Ruskom institutu za istraživanje medicinsko-bioloških problema, obavljen je zemaljski deo eksperimenta.

Ispostavilo se, da moždane arterije stradaju daleko više, nego, uzmimo na primer, bedrene arterije, - priča o prvim rezultatima eksperimenta naučni rukovodilac projekta „Bion-M“ Vladimir Sičev. Prema njegovim rečima, dobijeni rezultati skreću pažnju da bestežinsko stanje može značajno uticati na brojne funkcije mozga, među kojima i misaone.

Životinje-astronauti spremane su za let na najozbiljniji način. Vršena su kontrolna merenja težine, dužine, pripremane su za bestežinsko stanje. Čak su obavljeni ozbiljni psihotestovi, da bi se razumelo, koje jedinke, mužjaci ili ženke, bolje podnose svemir. Ispostavilo se da su mužjaci izdržljiviji. Sičev daje objašnjenje.

- Ženke imaju izražajni hormonalni fon, koji skriva brojne promene, iz tog razloga mužjaci su zanimljiviji za istraživanje, nego ženke. Istina mužjaci su daleko agresivniji i oštrije reaguju na promene fizičkih uslova života.

Najbolje su let podneli gušteri: ekipa gekona nije imala gubitaka. Od 45 miševa na Zemlju se vratilo samo 19. Neke životinje nisu podneli opterećenja prilikom starta. Druge jedinke su poginule u međusobnim sukobima. Ribice nisu podneli let, naime, isključila se svetlost, i rastinje je prestalo da vrši sintezu kiseonika za njih.

U zemaljskom delu eksperimenta, životinje su 30 dana živele u uslovima iste temperature, vlažnosti i sastava vazduha, kao u svemirskoj stanici, ali bez povećane radijacije i bestežinskog stanja. Naučnici su uporedili stanje životinja, arterijalni pritisak, i došli do zaključaka, veoma značajnih za svemirske letove čoveka, - uticaj bestežinskog stanja na moždane funkcije.

Sada će tokom pola godine posmatrati videosnimke i analizirati podatke. Životinje, koje su se vratile iz svemirskog putovanja, stručnjaci Ruskog instituta za istraživanje medicinsko-bioloških problema proučavaju zajedno sa američkim kolegama uz primenu najnovijih metoda ispitivanja.

Prioritet narednog perioda je ispitivanje uticaja svemira na krvotok u celini, i naravno na srce, izjavio je Vladimir Sičev.

Olga Sobolevska,