Aleksandar Nevski tri vijeka u Lijevoj Rijeci

 Unedjelju, 12. septembra, Ljevorečani i ostali Vasojevići okupiće se u Lijevoj Rijeci, pored crkve Svetog Vaznesenja (u narodu poznate kao „Bijela Rakitina crkvaĆ) da proslave slavu Aleksandra Nevskog. Pored Aranđelovdana, Vasojevići slave i Aleksandra Nevskog i to ne slučajno, već kao podsjećanje na znameniti boj i pobjedu nad Turcima u prvoj polovini 17. vijeka. Svečanu liturgiju služiće iguman ostroški i episkop dioklijski Jovan, a besjede su najavili brojni viđeni Vasojevići iz Crne Gore i Srbije. Biće to prilika da se Vasojevići još jednom podsjete istorije svoga plemena i predaka koji nijesu žalili svoje glave u odbrani pravoslavlja i krsta. 

Jedno vrijeme u Vasojevićima slava Aleksandra Nevskog nije se javno proslavljala, ali kada je materijalistička ideologija ustupila ispred religije, Aleksandar Nevski je u Lijevoj Rijeci zasijao starim i novim sjajem. Posljednjih godina sve više Vasojevića toga dana okuplja se u Lijevoj Rijeci, svojoj matici iz koje su brojne generacije otišle na sve strane svijeta, ali nijesu zaboravili na svoje duhovno središte koje i dalje čuva Bijela Rakitina crkva. Ona je u 17. vijeku i podignuta u spomen na pobjedu Vasojevića, ali je u naredna tri vijeka više puta spaljivana i obnovljena. Posljednji put Vasojevići su trudom i molitvom obnovili hram 1991. godine. 

A daleke 1621. godine ili nešto kasnije, kako su zapisali neki hroničari ovoga kraja, na dan Aleksandra Nevskog ( 30. avgusta po starom, odnosno 12. septembra po novom kalendaru) Vasojevići, predvođeni sveštenikom Arsenijem Rakitićem i poznatim tadašnjim junacima Vukom Brajotićem i Vukom Vujotićem-Marinkovićem, izvojevali su pobjedu nad vojskom skadarskog paše Bušatlije, ali i njegovih pomagača iz Peći, Mustaj-begom Mahmutbegovićem, i begovima iz Plava, Gusinja i Kolašina, Šabanagićem i Mušovićem. 
– Vasojevići su se uklonili iz sela, te su Turci bez borbe pustošili i bezbrižno se ulogorili kod crkve i u njoj naložili oganj. Vasojevićke čete su se ulogorile u okolnim šumama i gudurama, pa su onda u zgodnom momentu iznenada napale svom snagom. Prema pjesmi tu je poginuo sam Mahmutbegović sa svojih 12 „pašajlijaĆ, pratilaca iz garde i posječeno je 650 turskih glava, dok su Vasojevići izgubili 70 mrtvih i toliko ranjenih – zaspisao je Radoslav Vešović i knjizi „Pleme VasojevićiĆ. 
Na Vešovićevim stranicama zapisana je i narodna pjesma o tom događaju. U njoj Mahmutbegović od popa Rakitića zahtijeva predaju i odvođenja vasojevićkih djevojaka u ropstvo, ali plemenski glavari jednoglasno odgovaraju:" Svi smo radi časno poginuti - no Turčinu raja postatiĆ. Vasojevići su u to doba bili malobrojni i sa slabi oružjem, pa je protiv Turaka moralo da ide i mlado i staro, a da sablje otima od Turaka. 
Po savjetu sveštenika uoči boja Vasojevići su se zavjetovali da ako pobijede slave Svetog Aleksandra Nevskog i da će u spomen na tu pobjedu podići crkvu. Od tada pa do danas Vasojevići čuvaju spomen na Aleksandra Nevskog i daju riječ da će čuvati vjeru i pleme od onih koji ne poštuju njihovo duhovno pravoslavno opredjeljenje i srpski zemaljski mučenički put. 

Ekipa eNovosti se zahvaljuje rođaku Milošu Šćekiću na ovim divnim snimcima Vasove Crkve!