Stručnjaci zatečeni otkrićem

TEMELJI crkve, koja potiče s kraja četvrtog i početkom petog veka, pronađeni su na arheološkom nalazištu Medijana. Najnovije otkriće zateklo je i grupu stručnjaka sa Arheološkog instituta iz Beograda, koja vodi ova istraživanja, budući da je novopronađena crkva svega četiri metra pored ranohrišćanske crkve sa Hristovim monogramom iz istog perioda. Arheolozi ne isključuju mogućnost da je otkrivena bogomolja na kojoj se već naziru dokazi da je bila izuzetno visokog ranga, bila sedište episkopije!
- Zasada samo možemo da pretpostavimo da je to tako, a pronalazak je sam po sebi arheološki događaj u 2007. godini - ističe Gordana Milošević, koordinator istraživanja na Medijani. - Možemo sa sigurnošću da potvrdimo da je pronađena crkva građena u isto vreme, kao i ranohrišćanska, dakle krajem četvrtog veka u doba cara Konstantina. I sami smo bili iznenađeni kada je počela da se nazire! Sigurno je da je bila visokog ranga, a to vidimo, po kontrukcijama za dupla sedišta, dakle za velikodostojnike hrišćanske crkve. Naos je bila prethodno vojna baraka, renovirana 378. g. n. e. i služila je za molitvu običnog klera.
"Nova" crkva ima dimenzije osam sa 4,5 metara, a analizom šuta utvrđeno je da je građena od kamene opeke, vezivana je krečnim malterom. Arheolozi su pronašli i klinove, koji su pridržavali nekadašnje grede i krov. Prema rečima Gordane Jeremić, istraživača, koja je nesporedno sa grupom beogradskih stručnjaka i saradnika iz Narodnog muzeja u Nišu postepeno "otkopavala" crkvene obrise, "sintron", odnosno sedišta za crkvene velikodostojnike, dokaz su da je crkva bila visokog ranga, i ona prate luk duž cele apside.
- Više od 600 arheoloških predmeta našli smo u okolini crkve i u samom naosu, a pored novčića, koje još uvek prebrojavamo, kao i kuhinjske i trpezne keramike, prvi put smo naišli na belu staklenu pastu, što zajedno sa novopronađenim predmetima (dva komada crvene, kao i plave i zelene staklene paste), pokazuje da je na nalazištu izvesno bila Radionica za izradu predmeta od stakla - navodi Marica Maksimović, savetnik Narodnog muzeja u Nišu.

EGIPATSKI BOG
- MEĐU otkrićima koja su nas iznenadila je poseban tanjir, koji sa unutrašnje strane ima naslikanu predstavu staroegipatskog boga Ibisa, nalik na one koje su se u isto vreme izrađivale u rimskim provincijama na severu Afrike - navodi Marica Maksimović, savetnik u Narodnom muzeju u Nišu. - Trenutno pretpostavljamo da je među majstorima Radionice bilo lice koje upravo potiče iz tih krajeva.

SLUČAJNOST
OVOGODIŠNJA kampanja u koju je GO Medijana ulozila 2,5 miliona, a Ministarstvo za rad od 845.000 dinara, trebalo je da iskoristi već postojeće javne radove na vodovodu. Tako je spojeno arheološki značajno sa potrebnim kopanjem severno od ranohrišćanske crkve. Tako se i došlo do nove crkve, oko koje predstoje još radovi saniranja i delimičnog čišćenja. Novo oktriće je samo opomenulo stručnjake da će čitave generacije raditi na tačnom utvrđivanju istorije Niša, koji se sa pronalaskom crkve pokazuje kao centar, koji nije samo geoplitičko i ekonomsko dobro u gradu rođenja Konstantina Velikog.