SPC slavi svetog Vasilija Velikog i početak Nove godine

Srpska, Ruska, Gruzijska pravoslavna crkva, Jerusalimska patrijaršija i Sveta Gora, koje vrijeme svojih praznika određuju prema Julijanskom kalendaru, pripremaju se za sutrašnje praznično bdenje i doček 2008. godine.

Prema Julijanskom kalendaru, kojeg je zadržala još i Ruska pravoslavna crkva, prvog dana nove godine obilježavaju se i dva velika hrišćanska praznika - Obrezanje Isusa Hrista i sveti Vasilije Veliki koji se pominju na predprazničnim večernjim službama i na liturgijama na sam dan praznika.

Dan Obrezanja Gospoda Isusa Hrista slavi se, dakle, 1. januara po Julijanskom kalendaru, odnosno 14. januara po Gregorijanskom kalendaru i jedan je od Gospodnjih praznika kojim je objašnjena suština hrišćanske vjere i stradanja Hristovog.

Ovim činom, kako kaže Sveto pismo, Isus Hristos preuzeo je na sebe grijehe ljudskog roda, a čin obrezanja se smatra znakom očišćenja od praroditeljskog grijeha.

Prema zapisu vladike Nikolaja Velimirovića, "Hristos je na sebe primio ljudsko tijelo... i podnio bol za grijeh određen".

Na ovaj dan, u svim hramovima SPC, služi se liturgija Svetog Vasilija Velikog čiji pomen Crkva takođe slavi prvog dana Julijanske Nove godine.

Prema istorijskom predanju i predanju crkve, Sveti Vasilije se upokojio 379. godine, u 50. godini. Živio je u vrijeme cara Konstantina koji je ozvaničio slobodu ispovjedanja hrišćanske vere.

Vasilijeva služba koju je napisao sam svetitelj, služi se, prema kanonu SPC, 10 puta godišnje - 1. januara, uoči Božića i Bogojavljenja, u sve njedelje Velikog časnog posta (osim Cvjetne nedjelje), na Veliki Četvrtak i Veliku Subotu.

Sačuvana su mnoga bogoslovska i apologetska dijela Svetog Vasilija koga SPC slavi i 12. februara (30. januara po Julijanskom kalendaru) - na praznik Sveta tri jerarha. Julijanski 1. januar u našem narodu je poznat i kao Vasiljevdan, Mali Božić i Srpska nova godina.

Mnogi običaji i obredi vezani su za Mali Božić koji se smatra završetkom božićnih svetkovina.

U nekim krajevima Hercegovine sačuvan je običaj spaljivanja ostatka badnjaka, a u mnogim srpskim krajevima mesi se obredni hljeb ili Vasilica. Ovaj praznični dan obilježen je crvenim slovom u bogoslužbenom kalendaru SPC kao "zapovjedni" praznik.