Vasilij Polenov

Jedna od najznačajnijih pojava u ruskom slikarstvu iz druge polovine 19. veka je stvaralaštvo Vasilija Polenova . Višestruko stvaralaštvo, u kojem je taj umetnik težio da primeni sve svoje talente, nema granica. On je slikar i scenograf, arhitekta i muzičar, u mnogim vrstama umetnosti on je bio novator. Sposobnosti za slikanje kod Polenova su se rano ispoljile, čak su za njega unajmili specijalnog predavača iz Akademije umetnosti.

Inače, posle dužeg kolebanja 1863. godine se Vasilij Polenov po završetku gimnazije upisao na fizičko-matematički fakultet Peterburškog univerziteta. Istovremeno on je posećivao uveče Akademiju umetnosti, i to ne samo za crtanje, nego zainteresovano slušao predavanja iz anatomije, građevinarstva, geometrije, istorije umetnosti. Kada je prešao u Akademiju umetnosti kao punopravni student, Polenov je privremeno napustio univerzitet. Već 1867. godine on završava studije na Akademiji umetnosti, dobivši srebrne medalje za crteže i studiju. Dalje on učestvuje u dva konkursa za zlatne medalje iz istorijskog slikarstva.

Od januara 1868. godine on ponovo postaje student univerziteta, ali već pravnog fakulteta. 1871. godine on dobije diplomu pravnika i istovremeno sa Ilijom Repinim veliku zlatnu medalju za konkursnu sliku Vaskrsnuće Jairove kćeri. Polenov je težio da stvori delo visokog stila, uzvišenog karaktera, to je bila u neku ruku žanr-slika, majstorski komponovana, međutim, platno nije bilo dovršeno u smislu zamisli te slike. Mnogi su isticali veliku toplinu u liku devojčice, koja pruža Hristu svoju tanku ručicu. Međutim, prošlo je nekoliko godina pre nego je Polenov stvarno postao pravi slikar. Vasilij Polenov je otišao na specijalizaciju u Pariz, gde je između ostalih slika naslikao platno Hapšenje grofice d’Etremon, za koju je stekao 1876. godine zvanje akademika. Kada se 1876. Godine vratio u Rusiju, on je uskoro otišao na bojište rusko-turskog rata kao zvanični slikar pri glavnom stanu naslednika-cesareviča (koji je kasnije postao imperator Aleksandar Treći).

Po završetku rata on se nastanio u Moskvi. Na 6. pokretnoj izložbi Polenov je demonstrirao sliku, koja je kasnije postala njegova vizit-karta: Moskovsko dvorište, koju je naslikao po prirodi u jednom od moskovskih sokaka. Posle njenog ogromnog uspeha on je postao osnivač novog žanra – intimnog pejzaža. Od 1879. godine on je bio član Društva pokretnih umetničkih izložaba, stekao slavu majstora epskih pejzaža, koju je povećao, kada se preselio na reku Oka i putovao kroz mesta, koja se smatraju kolevkom hrišćanstva. Rođen u gradu, Polenov je zavoleo širinu beskrajnih polja, guste šume, široke reke. On je sanjao da živi u prirodi. 1890. godine on je nabavio mali posed Behovo u Tulskoj guberniji, na visokoj obali Oke. U borovoj šumi je on sagradio kuću prema sopstvenom origanialnom projektu, tamo je on uredio umetničke radionice. Posed je on nazvao Borok. Tamo je Polenov mnogo i produktivno radio, rado pozivao u goste seosku decu, za koju je organizovao vrstu časova i priredbe, razvijao njihov umetnički ukus. Prema zamisli Polenova, posed je morao da postane gnezdo umetnika, a kasnije se pretvori u provincijalni pristupačni muzej. 1899. godine on po drugi put odlazi na Bliski Istok radi prikupljanja materijala za seriju slika Iz života Hrista, koju je završio 1909. godine. Izložba tih slika je doživela veliki uspeh, ona je postala centralni događaj u svetu slikarstva. Umetnik je umro 18. jula 1927. godine u svom domu, te sahranjen na seoskom groblju na obali Oke, gde je voleo da slika.