Dinastija Romanovih u istoriji Rusije

«Romanovi. Početak dinastije» - takva izložba se otvara u moskovskom Istorijskom muzeju. Ona je posvećena događajima, kada je u Rusiji počela da vlada carska dinastija Romanovih. Prvi predstavnik roda Romanovih Mihail Romanov je počeo da vlada u teško doba nemira i razdora, izložba odražava to, kako je on savladavao situaciju.
Izložba je upriličena 400. godišnjici carske dinastije Romanovih, koja se obeležava ove godine.

U martu 1613. godine su izaslanici Državne staleške skupštine, koji su zastupali čitavo stanovništvo Rusije, izabrali Mihaila Romanova ruskim carem. 16-godišnji mladić je postao vladar prostora od Bresta do Pacifika. Mihail Romanov je učinio prve korake, koji su postali ponos dinastije: savladao razdor, obnovio moć države, razvijao ekonomiju i trgovinu, učvrstio granice, sproveo niz vojnih reformi. Za četiri stoleća u rodu Romanovih bilo je mnogo istaknutih ličnosti. Među njima su car-reformator Petar I, car-oslobodilac Evrope od Napoleona Aleksandar I. Međutim, upravo je XVII vek odigrao odlučujuću ulogu u stasanju roda, to je bio važan period ruske istorije, tvrdi u intervjuu «Glasu Rusije» kurator izložbe Olga Teslenko.

- Neupućeni ljudi povezuju XVII vek samo sa boljarima – plemićima u visokim šubarama i drugim nacionalnim atributima. Međutim, upravo tada su pripremljene promene, koje je kasnije uspešno realizovao Petar I. To je rezultat prvog stoleća vladavine nove dinastije, koja je istrajala u složenim uslovima i udarila temelj daljoj stabilnosti.

Na izložbi su predstavljeni vredni eksponati iz Rusije, Poljske, Švedske, povezani s početkom vladavine prvog Romanova. To je bio period apsolutne nestabilnosti: zemlja je bila razorena, državna blagajna prazna, sela su bila napuštena… Takva baština je ostala posle 15 godina razdora i strane intervencije – pre svega od strane Poljske i Švedske. Eksponiraju se, naprimer, dugački svitak s detaljnim prikazom svadbe poljskog kralja Sigizmunda III, njegova zastava, portre njegovog sina Vladislava. I otac, i sin su pretendovali na prazan ruski presto među drugim kandidatima: švedskim princem Karlom Filipom, predstavnicima ruske aristokratije, dva Lažna Dimitrija – pustolovaca, svaki od kojih je tvrdio da je sin cara Ivana Groznog iz roda Rjurikoviča. Poginulom detetu Dimitriju posvećena je ikona «Sveti carevič Dimitrij sa životopisom», priča ekspert Istorijskog muzeja Olga Sokolova.

- O uzrocima njegove smrti sve do sada spore istoričari. U XVII veku je bila popularna verzija o njegovom ubistvu. Danas se istoričari pridržavaju verzije slučajne smrti carevića. Inače, njegova smrt je prekinula dinastiju Rjurikoviča.

Istoričari sve do sada nisu došli do jedinstvenog zaključka po pitanju zašto je na ruski presto bio izabran upravo predstavnik porodice Romanovih. O tome je u intervjuu «Glasu Rusije» ispričala kurator izložbe Olga Teslenko.

Postoje različita mišljenja. Najpopularnije se sastoji u tome, što je u stanju neverovatnogo rasula, borbe izraženih ambicija različitih lidera, interesa, koji su se suprotstavljali u to vreme, - Mihail Romanov bio neutralna ličnost. Nije postojala neka jedinstvena jaka koalicija, koja je istakla Mihaila Romanova i podržavala ga. Međutim, veliku ulogu u njegovom krunisanju odigrali su Kozaci, koji su povezivali s time svoje nade.

Eksponati izložbe odražavaju strane ruske istorije XVII veka. Među njima su: crkvene relikvije, vojnički oklopi, stare odore, originalni rukopisni dokumenti, portreti prvih Romanovih.